de Mammon 2 - valse of ware vrienden

Nu dan de (een) toepassing van de gelijkenis uit het vorige blogje over de Mammon. En eigenlijk is de vraag: hoe maak je dan echt vrienden met je geld, zoals Jezus ons opdraagt. Want het is de wortel van alle kwaad. Daarom gaat het heel vaak fout, ook bij gelovigen.

Een belangrijke reden:

Geld is macht

Als gulle gever kun je wel je geld willen geven, maar ondertussen nog steeds doen alsof het nog van jezelf is. Door - misschien heel subtiel - verwachtingen uit te spreken over wat ermee gaat gebeuren. Op zich nog wel voor te stellen, en daar hoeft nog niet veel mis mee te zijn.

Maar het kan nog een stapje verder gaan dan dat. Als gever van grote sommen geld, kun je mensen afhankelijk maken in hun doen en laten. Wordt er even niet gehandeld zoals jij graag zou zien, dan draai je gewoon de geldkraan dicht. 
En is dat 'rechtvaardig'??? Wat een machtspositie geef je jezelf dan!

En dat heeft een sneeuwbaleffect. Want óók de mensen die afhankelijk zijn van 'jouw' geld, hebben zo een machtspositie, en dat is misschien wel nóg kwalijker... 
Ze kunnen er in ieder geval voor kiezen die macht óók te nemen. 

Bang om buiten de boot te vallen en hun inkomsten te verliezen, regeert dan de angst om hun omgeving onder controle te willen houden.
Dan kun je niet meer vrij denken en handelen, met verstrekkende gevolgen... 

Het is een geest van angst en controle die dan bezig is en er wordt dan niet meer uit liefde gehandeld. 
Want de volmaakte liefde drijft de vrees uit, zegt Johannes in zijn brieven.... 

Niet dat je nu al volmaakt kan zijn hier op aarde, maar het ontbreken van liefde in dit soort situaties, als er geld en macht in het spel is, zegt een heleboel. 

<>-<>-<>-<>-<>-<>-<>

Wij worden opgeroepen heel anders te handelen met onze bezittingen. En is het een heel belangrijk principe wat hier wordt genoemd. Ook als het over geld gaat:

Om niet hebben wij het ontvangen - geef het daarom 'om niet'.... 

Zeker als gelovigen is ons geld van de Heer. Gééf het daarom weg (als je dat doet) zónder er iets terug voor te verlangen, echt 'om niet'. 
Laat los wat er verder mee gebeurt. Wees niet vatbaar voor de macht.

Slaven of vrienden

Jezus zelf zegt het: 'maak vrienden met de onrechtvaardige Mammon'.
Wat zijn in de ogen van Jezus eigenlijk 'vrienden'? Daar is wel wat over te vinden. Hijzelf noemt ons bijvoorbeeld zijn vrienden. 

Kenmerkend: dat Hij ons alles bekend heeft gemaakt. Dat betekent geen dubbele agenda (zoals de rentmeester had) maar openheid.
Een ander kenmerk, is dat wij geen slaven meer zijn. Te lezen in diezelfde tekst.
Want slaven weten niet wat hun heer doet - hen heb je in je macht. En dat is een angstige zaak.

Niet afhankelijk van mensen

Als ik mijn geld weggeef, met als gevolg dat mensen als het ware tot mijn 'slaven' worden gemaakt  - dan is er iets grondig mis. Zeker als die mensen op hún beurt weer hún omgeving naar hun hand willen zetten.

Niet voor niets is het advies van Paulus, met je eigen handen te werken om je brood te verdienen. En hoewel hij in Korinthe kon zijn door de steun van broeders uit andere plaatsen, geeft hij toch ook het voorbeeld om (als tentenmaker) zelf aan de kost te komen.

(Zo kende ik iemand van dichtbij die werkte 'voor de Heer', om het zo te zeggen. Pro deo, met er naast een gewone baan. Het verbaasde mij toen al wel hoe makkelijk andere mensen dan zeiden toch die baan op te geven. Want dan zorgt God wel dat alles voor elkaar komt, ook als je een gezin te onderhouden hebt. 
Maar zo simpel is dat allemaal niet ... )

Paulus vertelt aan de gelovigen van Tessalonika 'hoe wij dag en nacht hebben gewerkt om niemand van u tot last te zijn... Zo verkondigden wij het evangelie'.
Dan ben je niet afhankelijk - én niet beïnvloedbaar (niet manipuleerbaar zo je wilt...) 

Een veel gezondere situatie! Want zodra het geld lokt ... ga je zomaar twee heren dienen. 
Een onmogelijkheid. (Dat komt een andere keer nog wel)

<>-<>-<>-<>-<>-<>-<>

Als gelovigen horen we echt anders met geld om te gaan dan 'de wereld' doet. Geheel anders! 

In ieder geval ben je dan echt vrij om te werken in Gods koninkrijk. 
Niet afhankelijk van de Mammon maar van eigen 'arbeid'.
En/of anders, helemaal afhankelijk van Hem.

Pas dan zul je ook echt weten wie je vrienden zijn.

de Mammon 1 - Slimheid vereist?

Lastige Bijbelteksten ...
Ik heb er ooit al eens een paar blogjes aan gewijd. En dat hielp me toen wel om het een en ander wat beter te snappen.

Nu dacht ik ineens aan een gedeelte waarin Jezus iets zegt over de onrechtvaardige (valse) Mammon. Over geld dus. En kun je die tekst maar zo helemaal verkeerd bekijken. Want geld is ook de wortel van alle kwaad. Hoe kun je er dan vrienden mee maken? 
Maar toch is dat het advies wat we van Jezus zelf krijgen.

<>-<>-<>-<>-<>-<>-<>

Een gelijkenis over geld

Het betreffende gedeelte van Lucas 16 gaat over een rentmeester die er niet veel van bakt; zijn heer ontdekt het en de rentmeester ziet de bui al hangen: hij wordt de laan uitgestuurd. En wat nu?? 'Werken op het land kan ik niet en voor bedelen schaam ik mij'... Eigenlijk is hij een vent van niks. 

Slim maakt hij daarom onder de schuldenaars nog snel even wat vrienden (met het geld van zijn heer!) - ben je mijn heer honderd vaten olijfolie schuldig? maak er maar gauw vijftig van - ... zo kan hij nog ergens terecht als hij zo meteen ontslagen is.

Moet je slim zijn?

Maar zijn die mensen daarom zijn vrienden? Nee, onder het mom van 'wat ben ik toch goed voor jullie', gebruikt hij hen voor eigen doeleinden. En zijn heer krijgt niet wat hem toekomt.

Zo zijn de kinderen van de wereld heel wat slimmer dan de kinderen van het licht...  is de boodschap van Jezus. En je zou kunnen concluderen dat het helemaal oké is als mensen je aardig gaan vinden omdat je hen flink wat geld toeschuift. Een vreemde gedachte ...

Het doet me een beetje denken aan één van mijn kinderen die vroeger een super-soaker had gekregen en plotseling vonden allerlei jongetjes hem aardig en begon het geslijm. Maar over echte vriendschap zegt het niks.
Al was de situatie iets anders dan bij de rentmeester, het laat wel zien dat er zómaar verkeerde motieven in het spel komen, als het gaat om bezittingen en geld.

De betreffende uitspraak: 'maak vrienden met de onrechtvaardige Mammon' gaat niet alleen maar over het weggeven van je geld. Het gaat ook over de onrechtvaardigheid ervan. Het is inderdaad de bron van alle kwaad (óók voor gelovigen...)

Het is blijkbaar heel lastig om er 'goed' mee om te gaan, niet alleen voor jezelf als je er veel van bezit, maar juist als je het weggeeft.
Kijk maar naar de rentmeester; hij deed ook iets goeds met zijn geld, maar hij had een dubbele agenda (allerlei verborgen motieven). Bovendien was het geld van een ander waar hij mooie sier mee maakte.

<>-<>-<>-<>-<>-<>-<>

In deze gelijkenis over de Mammon (de god van het geld) kun je wel heel duidelijk zien waar het mis kan gaan als er geld in het spel is. 
Ook in deze tijd zie je dezelfde dingen gebeuren.

Al denkt men iets goeds te doen, zelfs dan kan het uiteindelijk verkeerd uitpakken, want geld is ook macht... en daar vallen veel mensen voor. Misschien zelfs zonder dat ze het door hebben. 
Je kan het - heel slim - bedekken met mooie (vrome) woorden ... maar ten diepste is dan toch de Mammon je afgod geworden.

En daar is nog wel meer over te zeggen. 
Maar vanwege de lengte, komt de verdere toepassing toch maar in een volgend blog.

Over de vader en de zoon

Al zijn alle 10 'mooiste Bijbelverhalen' inmiddels bekend, ik ben nu bij het verhaal op de vijfde plek: de gelijkenis van de verloren zoon. Rembrandt heeft al een prachtig schilderij aan de terugkeer van deze zoon gewijd, Henry Nouwen schreef er een inmiddels beroemd boek over en ook op andere manieren kwam het dichtbij. Wat zou ik er nog van kunnen zeggen? Misschien daarom wel, wil ik het nu eens niét hebben over dat wat bij de meeste mensen bekend is: 'zoon vertrekt met erfenis, verbrast die in het buitenland en komt, na bij de varkens te hebben gezeten terug bij zijn vader, die - op de uitkijk staande - hem uit de verte aan ziet komen en hem in zijn armen sluit...'

Wat mij de laatste tijd namelijk nogal bezig houdt is een boek wat ik las, met het verhaal van een zoon die alles weet, maar er uiteindelijk voor kiest om bij de Vader weg te gaan... of moet ik zeggen: bij God vandaan, die hij waarschijnlijk nooit als vader heeft gezien. De achtergrond waartegen het speelt is mij erg bekend en geeft zo het verhaal extra impact.

Als ik de betreffende gelijkenis in Lucas 15 lees en de twee zonen zie - we zéggen altijd dat het over 'de verloren zoon' gaat maar er staat: Iemand had twee zonen - dan heeft de hoofdpersoon uit het boek, voor mij méér weg van de oudste zoon, die jaloers was toen zijn verloren broer terugkwam en het gemeste kalf werd geslacht, er groot feest gevierd werd... Want hij verlangt diep in zijn hart ook naar zo'n soort welkom van de vader - om diens blijdschap en liefde te zien voor hém. Voor hem is er nooit flink uitgepakt; hij bleef netjes thuis en zijn erfenis is er nog niet doorheen gejaagd. En hij is verontwaardigd. 

Hier zie je het gevaar geïllustreerd dat er ligt in 'het altijd er al zijn', 'alles kennen' met je verstand. Ik herken het feit dat je 'alles' weet omdat je erbij opgegroeid bent, je geen aanwijsbare bekering hebt meegemaakt. Het kan echter verdraaid lastig zijn om van het verstandelijke weten dan bij het hart terecht te komen. Het hart waar je uiteindelijk moet zijn om God ook echt als een liefdevolle Vader te zien en te ervaren...

Want terwijl deze oudste zoon zo dicht in de nabijheid van de vader was, is het besef daarvan nooit echt doorgedrongen. En de liefde van de vader, die voor het grijpen ligt, heeft nog nooit zijn hart getroffen. Je zou bijna zeggen dat hij zelfs met zijn verstand deze liefde niet heeft gekend en was het alleen plichtsbesef dat hij bij de vader bleef en zijn werk deed...

'Echt' worden

Dit alles zie ik terug in het betreffende boek waar ik al wat interviews van heb gezien en wat ik nu las: De vader en de zoon... en de zoon weet alles en heeft zich altijd aangepast maar het was een masker... Maar nu, na vele jaren neemt hij er geen genoegen meer mee om een religieus leven te leiden wat er aan de buitenkant helemaal OK uitziet: je spreekt de woorden en redenaties uit zoals het gebruikelijk is onder de christenen waaronder je opgroeit, je gedraagt je op de manier die van je verwacht wordt, maar alleen uit plichtsbesef.

En natuurlijk, iedereen moet in zo'n omgeving op een bepaald moment keuzes maken omdat je toch in zekere zin worstelt om de wereld van thuis en wat je 'buiten' tegenkomt, met elkaar in overeenstemming te brengen - met alles wat daarbij komt kijken.

Het verhaal in dit boek gaat echter veel verder, beschrijft de bevrijding van knellende banden, van verwachtingen van je omgeving die te hoog gegrepen waren. Het laat zien dat je er niet kómt als je in twee werelden leeft en uiterlijk te zijn waar je innerlijk een aversie tegen hebt. De boodschap en teneur van het boek is, dat het goed is om echt te worden en aan het eind heeft de hoofdpersoon zijn masker laten vallen - al hield dat in dat hij zijn geloof vaarwel moest zeggen. Die bevrijding is alle moeite waard, ook al 'trekken' veel mensen het niet dat hij helemaal 'nieuw', ánders is geworden. Hij is daar óók vrij van: 'het zij zo, ik zit er niet mee'.
Tot het laatste zinnetje - als hij zich af heeft gevraagd of liefde nog terug kan komen en hij 'nu voor het eerst somber' langs zijn gesprekspartner naar buiten kijkt.  
En was de boodschap voor mij ineens een stuk minder bevrijdend dan het eerst leek.

'Jezelf vinden' is tegenwoordig helemaal in en ik ben het er wel mee eens dat je dan een eind bent. Maar velen zien dit als het eindpunt (soms zelfs als een bekering - tot God of een thuiskomen) terwijl het een begin is. In dit verhaal waar de auteur eigenlijk zijn eigen geschiedenis beschrijft (al heet de hoofdpersoon anders en is het één en ander in een andere setting gezet), lijkt het voltooien van die zoektocht ook het eindpunt te zijn. De relatie met zijn aardse vader is nu beter dan ooit, ze weten wat ze aan elkaar hebben en natuurlijk is het een geweldige ervaring helemaal jezelf kunnen zijn. Ook kan hij nu uiten wat hij heel lang alleen maar dácht: dat hij God al lang geleden vaarwel heeft gezegd - als een parallel met de oudste zoon in Lucas 15, die naar mijn idee, aan het eind van de gelijkenis meer de verloren zoon lijkt te zijn en het is niet duidelijk hoe het afloopt.

Zo noemt de auteur van het boek zich na 'zijn dood' en 'wedergeboorte' (zoals hij zijn proces benoemt) meer een 'agnost' ... weet niet meer of God er is.


Geef je hart

Maar toch, al is het boek af, het verhaal gestopt, het eind is nog open. Want hij kent de Bijbel van haver tot gort, dat Boek wat nogal wat pretenties heeft. Het was ook erg onwerkelijk om al de bekende teksten in het verhaal tegen te komen, afstandelijk becommentarieerd door iemand die weet waar het over gaat maar de essentie niet heeft opgepakt - want de liefde ontbreekt, gezien de harde en veroordelende preken van de hoofdpersoon/voorganger uit het boek.
En als dit verhaal dan éigenlijk gaat over echtheid en echt wórden, wens ik dat hij - al is het misschien pas over een tijd, zelf zal gaan onderzoeken wat er ‘echt’ is aan alles wat voor hem altijd alleen theorie is gebleven. 
Alleen God is in staat barrières in het leven van mensen weg te halen, mede door ons gebed. Ook in het leven van de schrijver, zodat hij antwoord zal krijgen op de vragen die hij vroeger niet stelde... toen het sowieso niet gebruikelijk was om te praten over de diepere dingen en wat je ergens van vond. Hij is nu zover om de waarheid te zeggen, dat religie waar je hart niet bij betrokken is, niets voorstelt... dat je daar wel zonder kunt! 

Het zou zo mooi zijn als hij zijn zoektocht voortzet en gaat ontdekken dat Jezus synoniem is voor 'echtheid'...  en als je aan Hem je hart verliest, hij uiteindelijk ook zijn hemelse Vader zal vinden.
Dan ben je pas echt thuis! Bij de Vader die tegen zijn oudste zoon zegt: Kind, jij bent altijd bij mij (je hebt altijd alles over Mij geweten!) en al het mijne is van jou. 

Die thuiskomst wens ik alle 'oudste zonen' en dochters, toe. Want alles wat van de Vader is, ligt op jou te wachten.

Erbarme dich!

De barmhartige Samaritaan - een gelijkenis die Jezus aan de Farizeeën vertelt als ze weer eens doen alsof ze niet goed weten hoe het één en ander in elkaar zit. Het begint met een vraag om Hem 'op de proef te stellen'. Wat moeten ze doen om het eeuwige leven te ontvangen? 'God en je naaste liefhebben met alles wat in je is'. Ja, dat weten ze natuurlijk! ...
En dan stelt één van hen Hem de vraag: 'Wie is mijn naaste?' zodat het lijkt alsof hij gewoon nog niet genoeg ingelicht was over die zaak en daarom dit gebod niet kon 'doen'.
Toch is Jezus hem ter wille, Hij gaat zelfs uitgebreid op het verzoek in. En Hij vertelt hen deze gelijkenis waarbij alles draait om het woord 'naaste', wat letterlijk wil zeggen: 'het dichtst bij'.

Dit verhaal -  als zesde geëindigd bij de tien mooiste Bijbelverhalen - is zo bekend dat een gids het ál te serieus nam en in Jericho ooit aan toeristen de herberg liet zien 'waar de Samartiaan de gewonde man achterliet'. (Al is het tegenwoordig meestal andersom en gelooft men dat veel dingen die in de Bijbel beschreven zijn, alleen maar mooie verhalen zijn.)

Waar draait het eigenlijk om?

Een logische uitleg van het begrip 'naaste' is dat het de gewonde en beroofde man is, die hulp nodig heeft. Als je hem voorbijkomt en ziet liggen mag je niet zomaar doorlopen.
En het is natuurlijk heel wáár: we moeten mensen helpen die in nood verkeren, zij zijn onze naasten. Je hebt zelfs 'verre naasten', mensen in nood héél ver weg, waarvan je niet mag zeggen: die zijn buiten mijn gezichtsveld, ik heb alleen te maken met de mensen in mijn directe - naaste - omgeving.
Maar Jezus stelt aan het eind van dit verhaal een heel andere vraag: 

Wie van deze drie denkt u dat de naaste geweest is van hem die in handen van de rovers gevallen was? (Lucas 10: 36)

De kern is blijkbaar niet: 'Wie is mijn naaste want-dan-weet-ik-eindelijk-wie-ik-kan-helpen..'. maar de focus wordt verlegd naar onszélf: 'Hoe ben ik bezig, bewijs ik barmhartigheid aan anderen, aan wie dan ook die er op mijn weg komt. Wil ik dichtbij anderen, een naaste zijn.'
Barmhartigheid - het is een wat ouderwets woord wat (voor mij) het perfect zegt. De NBV noemt het iets moderner: medelijden tonen. En als ik er nu spontaan over nadenk zou ik het omschrijven als 'een vol hart hebben' voor anderen en noodzakelijkerwijs moet je hart dan ook ruim zijn...


Een diepere toepassing


Er ligt nog een andere diepere betekenis in deze gelijkenis. Jezus vertelt dit verhaal en legt het uit, maar eigenlijk is Hij óók de hoofdpersoon. Zelfs in het Oude Testament staat het al vol van de omschrijving hoe God is: barmhartig en genadig, vol van barmhartigheid voor mensen.
Hij is de niet-geliefde vreemdeling die kwam en zich het lot aantrok van de gewonde man die het slachtoffer was van rovers... 
Ik, jij, wij lagen daar, volkomen hulpeloos en beroofd van alles wat we hadden. - (een net godsdienstig leven leiden heeft ons niet kunnen redden... de priester en de Leviet gingen voorbij ) 
Maar de Here Jezus ging ons niét voorbij en 'toen hij ons zag, werd hij met ontferming bewogen, ging naar ons toe, verbond onze wonden, goot er olie en wijn op; en hij zette ons op zijn eigen rijdier, bracht ons naar een herberg en verzorgde ons...' 
Het is heel wat, wat Lucas ons beschrijft:. Hij raapt ons niet alleen op maar neemt de volledige verantwoordelijkheid, geeft de waard geld voor onze verdere verzorging - de barmhartige vreemdeling belooft zelfs dat hij terug zal komen....
En zo zien we in de waard, de Heilige Geest uitgebeeld: onze helper hier op aarde en alles wat de Geest ons geeft, waarmee Hij ons troost en bijstaat, komt van de Heer Zelf. Totdat Hij, die ons heeft gered, terug zal komen...


Eerst ontvangen en dan uitdelen


De Here Jezus kwam naar de aarde en wij - hebben wij in de gaten dat we 'bijna voor dood langs de weg liggen' en dat we Hém nodig hebben? Dan roepen we als het ware om Zijn barmhartigheid: zoals de (volgens sommigen mooiste) aria 'Erbarme Dich' uit de Mattheus Passion het ook zegt. (En ik neem de vrijheid om die tekst even in verbinding met dit verhaal, op onszelf toe te passen)

Omarm me toch, mijn God, ik laat mijn tranen stromen. Luister, toe,  hoe ik bitter huilen moet, om u roep.

Erbarme dich, Mein Gott Schaue hier, Herz und Auge  weint vor dir  Bitterlich

En juist dát wilde Hij ook: ons barmhartigheid bewijzen omdat Zijn hart vol is van liefde voor ons. Zouden we dan voor anderen niet hetzelfde willen doen?

Wees dan barmhartig, zoals ook uw Vader barmhartig is. (Luc 6:36)

Het uiteindelijke antwoord van de Heer aan de wetgeleerde is ook: Ga heen en doet u evenzo. De wetgeleerde zal zoals de Samaritaan moeten worden... 

Alleen als we hebben erváren dat Zijn hart vol is voor óns, kunnen we deze opdracht van Jezus volbrengen. Ja, door Zijn liefde krijgen wij op onze beurt, volle harten voor de mensen om ons heen. En alleen daardoor zijn we in staat onze naaste lief te hebben en een naaste zijn... voor iedereen die op onze weg komt.

 Linkje van Erbarme dich 

in de Nederlandse vertaling uitgevoerd

Net een gelijkenis...

De moderne tijd, er wordt niet altijd positief over gesproken, maar één aspect valt ontegenzeggelijk niet te loochenen: de gemakken die het met zich mee brengt. En dan denk ik aan allerlei technische snufjes die bepaalde werkzaamheden vereenvoudigen of zelfs geheel overbodig maken.
En ook zijn bepaalde hobby's makkelijker om wat mee te doen, ook vanwege de technische verworvenheden in dit digitale tijdperk - hierdoor zijn er bijvoorbeeld massa's foto's te maken en ook op een handige manier op te slaan, te versturen, er is zelfs digitaal een fotoboek te maken...

Toch kun je nog wel eens voor verrassingen komen te staan als je niet goed oplet. Je denkt de boel voor elkaar te hebben maar mist iets heel essentieels en sta je zomaar met lege handen.
Dat overkwam mij gisteren - maar dankzij de oplettendheid van iemand die ook even mijn fototoestel ter hand nam, was ik nog in staat het euvel tijdig te herstellen.
Wat was namelijk het geval: ik was aan het fotograferen maar iets was er niet in orde. En dat merk je in eerste instantie niet  - er komt net als anders precies in het beeldschermpje te staan wat je fotografeert, het toestel flitst ook op het juiste moment - kortom je hebt het idee dat je al heel wat digitaal hebt vastgelegd!

En misschien is het nu wel duidelijk dat dit net een moderne gelijkenis is, en ik in hier dan behoor tot de dwaze maagden zonder cf-kaart in hun toestel. (En de mannen onder de lezers zullen nu wel knikken: ja, typisch vrouwen die daar niet even op letten en controleren of die kaart wel aanwezig is als je foto's gaat maken!)
En wanneer het zover is dat de digitale plaatjes op de computer gezet zullen worden, zal er duidelijk zijn dat er niets is wat mijn toestel  heeft vastgelegd, al dacht de hele familie dat ik prachtige foto's maakte - het was allemaal nep! Niks te bekennen...
Gelukkig kon ik nog tijdig actie ondernemen om het betreffende geheugenkaartje alsnog te bemachtigen.

Toen ik hiervoor snel naar huis fietste, voelde ik me net één van die dwaze maagden uit Matheus 25 die naar de stad moesten om snel olie voor hun lamp te halen.... Want een lamp hadden ze wel - het leek allemaal in orde! Maar ook zij misten wat essentieels, zonder olie valt er niet veel te branden en zal de lamp geen licht verspreiden. En liep het met die dwaze maagden niet goed af: in de tijd dat zij in de stad waren om olie te kopen, kwam de bruidegom en teruggekomen waren zij te laat: hij deed hen niet meer open... Hun geestelijk leven was nep geweest, niets van te herinneren.  
En de heer zegt zelfs: Ik ken u niet!
Gelukkig was in mijn geval de visite op het feest, die ik op de foto moest zetten nog niet vertrokken toen ik terugkwam met een toestel wat nu wel werkte. Door de cf-kaart die er in zat en kon ik alsnog wat plaatjes schieten - alhoewel iets minder spontaan dan de eerste keer...

Ik vraag me trouwens even hardop af wat nu de betekenis is van het feit dat de vijf wijze meisjes wel olie hadden, maar ze net als de dwaze meisjes in slaap waren gevallen... Is dat iets wat zowiezo het geval zal zijn als de Heer terugkomt, dat we ook als gelovigen zullen slapen - dan als het ware wakker schrikken en gelukkig wel met Hem meegaan?

Deze boodschap is in ieder geval duidelijk: check je fototoestel voordat je het meeneemt om foto's te kunnen maken, want zonder geheugenkaartje kom je niet ver. :) En het is zo simpel, stop dat kaartje erin en alles werkt...
Wat hopelijk ook duidelijk is, en echt van levensbelang, dat we bij onszelf na kunnen en moeten! gaan of we klaar staan om de bruidegom te ontmoeten.
In de 2 Korinthe 5 zegt Paulus dat zo in vers 13:

Stelt uzelf op de proef, of gij wel in het geloof zijt, onderzoekt uzelf. Of zijt gij niet zo zeker van uzelf, dat Jezus Christus in u is? Want anders zijt gij verwerpelijk. 

Hebben we olie in onze lampen (beeld van de Heilige Geest) zodat we mee kunnen als Hij komt? Of is het alleen aan de buitenkant in orde, lijken we precies echt? - zoals er ook tarwe en dolik is, dat laatste is onkruid wat er aan de buitenkant bijna precies zo uitziet als de echte tarwe. We moeten namelijk niet een gelijkenis hebben met echte gelovigen, we moeten echt zijn!
Als de bruidegom er nog niet is, heb je nog de gelegenheid om olie te kopen: de olie, de Heilige Geest  is de garantie dat je meegaat om de bruiloft te kunnen vieren! En het kopen is natuurlijk symbolisch bedoeld in de zin van hoe het te verkrijgen is: we ontvangen het heel simpel: gratis, als een gave. Het is zelfs de eerste gave als je tot geloof bent gekomen.

En mochten we als gelovigen - die wijze maagden - toch in slaap gevallen zijn, lezen we hier een dringende oproep om wakker te worden,  en ook anderen te kunnen aansporen...
En als we wakker zijn mogen we ons nu al verheugen dat Hij komt om ons te halen en we Hem zullen zien. Wat dat betreft is het vreemd dat het sommige mensen niet zo uitmaakt of ze snel de komst van de Heer verwachten, ze zien het wel.
Maar ik ken geen bruid die op haar trouwdag nog ligt te slapen als haar bruidegom bij haar huis aanbelt en zegt: 'Heb je nog even geduld, ik ben nog niet zover, eigenlijk komt het me morgen of nog wat later wel wat beter uit....' Dat vinden we allemaal iets wat niet voor te stellen is, zelfs een belachelijke situatie als het wel zo zou zijn!
En als je er bij stil staat - ja ik ben nog wat in de stemming :) - hoe de Bruidegom zelf als het ware staat te popelen totdat Zijn Vader Hem zal zeggen dat het moment is gekomen, en dan eindelijk de Grote Bruiloft wordt gevierd, dan kun je zoals in een van de laatste verzen van de Bijbel beschreven staat toch niet anders dan daar nu al naar verlangen?

Openbaring 22 vers 17 en 20

En de Geest en de bruid zeggen: Kom! En wie het hoort, zegge: Kom! 

En wie dorst heeft, kome, en wie wil, neme het water des levens om niet.

Hij, die deze dingen getuigt, zegt: Ja, Ik kom spoedig

Amen, kom, Here Jezus! 

...van grote waarde!

Rommelmarkten zijn leuk - net als kringloopwinkels kun je er heerlijk rondneuzen, alhoewel ik niet zo snel iets wegbreng voor zo'n markt, eerder haal ik er dingen op... En toevallig was in de kerk waar altijd de repetitie van ons koor is, men bezig alles klaar te zetten voor de rommelmarkt van de zaterdag daarna, toen we er donderdag moesten oefenen... dat laatste moesten we dus even in een ander zaaltje. Wel konden we al even 'voorschouwen' in de grote zaal wat er zoals uitgestald werd en waren er ook erg veel boeken te vinden en dat geeft mij altijd een extra impuls om er toch even te gaan kijken.

Wilde ik er zeker van zijn dat ik de dingen die ik had gezien ook daadwerkelijk op de kop zou kunnen tikken, dan zou ik die zaterdag wel op tijd moeten zijn. Dat lukte niet helemaal maar gelukkig lagen er nog wat van de boeken waar ik mijn zinnen op had gezet en ik kreeg zelfs nog korting! Twee tuinkussens bij een andere stand - dezelfde als die we hadden, alleen waren deze 'spiksplinternieuw' als ik het verhaal erbij moest geloven - waren een goede binnenkomer voor 'thuis'... daar kon ik zogezegd wel mee thuiskomen. 

Het aparte is met rommelmarkten en kringloopwinkels, net als met kledingbeurzen dat je anders naar prijzen kijkt, een boek of broek van tien euro is een kapitaal als je op zo'n gelegenheid rondsnuffelt en het moet wel heel bijzonder zijn wil je het dan toch voor die prijs meenemen.
Het geeft voldoening als je net datgene vindt waar je naar zocht, soms iets wat inderdaad heel zeldzaam is en toevallig terecht gekomen is tussen allemaal redelijk oude rommel. Ik denk dan ineens aan een anekdote bij 'Tussen kunst en kitch' waar mensen wel eens een  vaas of glaswerk kopen voor een paar euro... Het blijkt dan bijvoorbeeld afkomstig uit een ver land en daardoor ineens bijzonder zeldzaam te zijn en als bijkomstigheid: veel waarde te vertegenwoordigen.
Zoiets omschrijf je dan als een 'gelukstreffer', je hebt er niets bijzonders voor gedaan en was er niet naar op zoek, maar bent wel in het bezit gekomen van iets bijzonders - waarvan je soms eerst nog uitgelegd moest krijgen waar nu die grote waarde precies in zit.

Soms heb je dat er mensen op een markt staan die wel heel goed weten wat zeldzaams aan te bieden: kleding van een chic merk, of bepaalde boeken - een eerste druk of ooit gedrukt in een kleine oplage. Maar de echte freaks laten zich niet door een hoog bedrag afschrikken, zijn juist blij dat ze hun verzameling weer kunnen aanvullen met misschien wel dat ene boek wat nog aan een serie ontbreekt.
Voor hen vertegenwoordigt dat betreffende boek of dat schilderij, lepeltje, kledingstuk of wat dan maar ook, een grote waarde. Zelfs als ze 'afgezet' zouden worden, hebben ze dat er nog voor over...

Een waardevolle gelijkenis


In de bijbel wordt er ook aardig wat afgehandeld. Ik denk dan aan de kooplieden op het tempelplein, of aan Jozef die als koopwaar meeging naar Egypte - zo al twee heel verschillende invalshoeken.
Ook staat er een gelijkenis in het Nieuwe testament over een koopman. Dit verhaal is ook een dankbaar onderwerp in kinderboekjes en als ik het betreffende verhaal hoor of zelf lees vanuit de Bijbel zie ik die leuke plaatjes voor me en de clou die in het kinderverhaal zit in de veer op de hoed van de koopman die een parel wil kopen.

rechtsboven koopman met hoedje

Matteüs 13
45 Ook is het Koninkrijk der hemelen gelijk aan een koopman 
die mooie parels zoekt. 
46 Toen hij één parel van grote waarde gevonden had, ging hij heen
en verkocht alles wat hij had, en hij kocht hem. 

De koopman ziet een parel van grote waarde, en hij moet alles op alles zetten, zijn hele hebben en houden ervoor over hebben om die parel te kunnen kopen. In het betreffende kinderverhaaltje verkoopt de man eerst zijn huis, met alles wat erin staat (dat zijn dan buiten al zijn meubels ook een ijskast vol heerlijke ijsjes, zijn mooie kleren) maar het is nog niet genoeg. Uiteindelijk is zijn favoriete hoedje met veer, waarmee hij als het ware uitgetekend kan worden, het bezit wat het verschil maakt: dat doet de weegschaal doorslaan naar: verkocht!
En de clou is dan dat de koopman zó graag die parel wil hebben, dat hij het mooiste wat hij heeft: dat hoedje met mooie veer die hij altijd opheeft, uiteindelijk ook wil verkopen om zo eindelijk die parel de zijne te kunnen noemen.

De Here Jezus is dat hoedje he mama? zei één van de kinderen toen tegen mij. Ik weet niet of ik al zover had nagedacht maar het gaf wel heel erg mooi aan hoe het zit. Al lijkt het wat profaan om die vergelijking te trekken als het gaat om een hoedje met een veer, toch is het zo dat God alles er voor over heeft gehad om ons te kunnen kopen... En uiteindelijk gaf Hij het liefste wat Hij had, waar Hij het meest aan gehecht was om de koop te kunnen sluiten, die Zoon die altijd bij Hem was. In het verhaaltje de hoed met de veer.

Kinderen kunnen ook heel goed begrijpen hoe die koopman aan zijn hoed was gehecht, dat hebben ze zelf toch ook, dingen waar ze aan gehecht zijn? Zoals die ene knuffel waar je niet zonder kunt, die dag en nacht met je mee gaat. Oh, en grote mensen hebben dat ook met een hoedje bijvoorbeeld. (Bij ons op dit moment zelfs een paar kinderen!)
En is het heel mooi als de boodschap overkomt: God is die koopman en heeft alles maar dan ook echt alles afgestaan om ons te kopen!
En 'ons', mij... dat komt dichtbij! Méér dan: het koninkrijk der hemelen is gekocht. Dat kan nog best een eind van je afstaan, al zul je als gelovige weten dat je een onderdaan bent in dat Koninkrijk.

Zo kunnen we ons ook wel voorstellen dat een kostbare parel iets is wat de koopman graag wil hebben, ook nog wel dat hij er dan veel voor over heeft (alles? Ja, dat misschien ook nog wel) maar het wordt ineens anders als het over mij gaat. Tenminste, ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat God mij - en ons allemaal als gelovigen bij elkaar zag, en toen het besluit nam om ons te willen kopen. Als een parel gevonden ergens op zo'n kraam bij een rommelmarkt. Maar Hij zag blijkbaar, ziet blijkbaar! de grote waarde die wij hebben: wij als gelovigen zijn samen die kostbare parel - in Zijn oog. En Hij heeft even 'voorgeschouwd' en besloten dat Hij ons wilde hebben, en daadwerkelijk ons gekocht zonder er ook maar iets op af te dingen!! Hoe zeg je dat: Geld speelt geen rol voor de koopman.... het was zelfs andersom, hij moest er op toe leggen...

Heel christelijk Nederland kent volgens mij wel dat kinderliedje van Elly en Rikkert over de parel, en we willen graag dat (onze) kleine kinderen zo ook al leren dat de Vader hen kent, en ze van waarde zijn, een parel in Gods Hand...
Maar passen we dat allemaal ook op onszelf toe?

Als we iets meer leren om niet te kijken naar hoe we onszelf vaak vinden, maar hoe God Zelf naar ons kijkt, dat we dan ook Hem meer kunnen zien als onze Vader die ons helemaal kent en wilde hebben!
En zijn we van grote waarde in Zijn ogen!
Misschien weet je dit allang, maar het ervaren is nog weer iets anders...en hoop ik dat we allemaal ook zover komen dat we vanuit die wetenschap gaan leven!