Tell me lies ...

Eigenlijk weet ik niet goed wat ik zal zeggen over het nieuwste idee van het kabinet over 'voltooid leven' ...
Dit weet ik wel, dat de mensen waarover het gaat in deze nieuwste plannen, niet lichamelijk ziek zijn en ook niet geestelijk ondragelijk lijden.
Nee, hier gaat het over mensen die er genoeg van hebben en 'onder strikte voorwaarden' geholpen kunnen worden hun leven te beëindigen.

Dat 'onder strikte voorwaarden' klinkt als een soort geruststelling dat het niet zo zal zijn dat we hiervoor massaal in de rij zullen staan na ons 70e. Nee, alle zorgvuldigheid wordt betracht.
Maar het zegt niets over het feit zelf: dat een gezond mens zijn eigen dood kan kiezen. Terecht zijn er velen geschokt.

Hoe is het mogelijk dat we in Nederland al zover zijn? De wereld is ziek als deze gedachten al zo post hebben gevat. Al vindt de verlichte mens het juist een vooruitgang ...

Maar toch, elk leven is het waard gerespecteerd en beschermd te worden, dat is niet alleen iets voor gelovigen, die het leven zien als een gift van God zelf. Genoeg niet-gelovigen die er ook zo over denken (zoals niet-christenen ook tegen abortus kunnen zijn)

Haken en ogen

En zo simpel als het misschien lijkt is het allemaal ook niet, want vanaf welke leeftijd zou je in aanmerking mogen komen voor zo'n 'behandeling'? Wie gaat die grens trekken? Waarom zou je op je 75e wel als gezond mens voor de dood mogen kiezen maar op je 65e niet? Wie beslist dat dan?

Vragen te over.

Niet voor niets kwam de commissie Schnabel (die in opdracht van de politiek haar licht over dit onderwerp mocht laten schijnen) begin dit jaar met een rapport en daarin het advies juist niet de kant van dood voor gezonde mensen (zoals ik het maar even noem) op te gaan. Geen verruiming van de bestaande euthanasiewet.

Want al klinkt in de oren van de onafhankelijke vrijgevochten mens als een voorrecht helemaal autonoom te zijn, 'als de dood kiezen eenmaal een wettelijke mogelijkheid  is, zal het een optie worden' en komt de dood in zicht 'als een verantwoord alternatief,' aldus de commissie.

Ja, als het hek van de dam eenmaal open staat wordt het steeds aanlokkelijker ...

Het kan niet anders dat als dit echt doorgaat, er ook anders wordt gekeken naar mensen die ernstig ziek zijn; naar mensen die lijden maar dit niet zelf willen beëindigen, al kan het zo zwaar zijn dat het haast/niet meer vol te houden is. 
En wat een respect heb ik voor deze mensen!

Maar wat blijft daar van over ik op mijn 70e (of 80e of weet ik veel wanneer) besluit dat ik er genoeg van heb? Ik ben niet ziek, heb geen pijn, heb geen psychische ziekte maar vind het gewoon genoeg. En dan kan ik daar goede redenen voor hebben voor mijzelf, maar de echte zieken en zij die echt lijden, 
mogen zij er nog wel zijn?
Hoe dúrf ik als gezond iemand te zeggen dat het genoeg is??

Tell me lies, tell me sweet (little) lies ... door te denken dat we dan humaan en barmhartig zijn.
En gelukkig, de meeste artsen zijn er (nog) op tegen om de groep mensen zonder medische problemen doods'hulp' te verlenen. 
Het tegenstrijdige dat juist een arts zo handelt lees ik al in een artikel uit 2005:

Euthanasie is een onderdeel geworden van de medische praktijk. Artsen houden zich niet meer alleen bezig met het genezen van mensen. Precies het tegenovergestelde, het brengen van de dood, is een onderdeel geworden van medisch handelen. Doden werd vroeger slechts in twee situaties gelegitimeerd: in een oorlog, en als straf. Hoe is het mogelijk dat een praktijk van doden, zich heeft weten te nestelen in een nieuw domein, de praktijk van genezen, het beter maken van mensen?

Ook bij artsen die nu daadwerkelijk euthanasie verrichten is dat besef (gelukkig) nog steeds aanwezig: 

Ik leg de procedure nog eens uit. Vóór ik het slaapmiddel inspuit, vraag ik expliciet: ‘Wilt u dit echt?’ Dan volgt de dodelijke spuit met een spierverslappend middel. Je ziet hoe de kleur wegtrekt uit haar gezicht. Het blijft confronterend, Jij maakt iemand dood. Jij doet dat. (citaat arts van een levenseindekliniek

Is het tij nog te keren ...

De weg van 'doden' is met het toestaan van abortus allang ingeslagen. En er wordt verwoed strijd geleverd om de volgende stap: 'de dood voor gezonde mensen' door het parlement te krijgen. En of dat nu met beleid gaat en men tijd er voor wil nemen óf dat het doorgedrukt wordt door de hele fanatieke liberale politici maakt in wezen geen verschil, de uitkomst is uiteindelijk hetzelfde.

En veel artikelen die ik hierover heb gelezen geven een vertekend beeld omdat er extreem zieke mensen als voorbeeld worden genomen waar men dan over zegt dat natuurlijk hun leven voltooid is, maar dat is niet waar dit voorstel van het kabinet over gaat.

Het gaat in wezen ook niet om de overtuiging van minister Schippers, Pia Dijkstra, of progressief liberalen tegenover conservatieve ouderwetse mensen. Er woedt een andere, een geestelijke strijd, tegenwoordig al heel erg zichtbaar. 
Aan de ene kant staat de Gever en degene die het Leven is, Jezus zelf, aan de andere kant is het de vader der leugen en de mensenmoordenaar vanaf het begin - twee kwalificaties die met betrekking tot dood bij voltooid leven wel heel herkenbaar/toepasbaar zijn.

Eigenlijk hoef ik me niet te verbazen.

Na Astrid: Annie...

Een tijdje geleden had ik het over Astrid Lindgren en het is bijna onvermijdelijk, dat als ik wat over de beroemde Zweedse kinderboekenschrijfster heb verteld, ook 'Annie' een keer aan de beurt komt. Want zo speciaal als Astrid is voor Zweden, zo is Annie M.G. Schmidt dat voor Nederland. En zoals ieder kind Pippi Langkous kent, zo kent ieder kind Jip en Janneke, maar ook Pluk van de Petteflet, Floddertje, Dikkertje Dap - en nog een heleboel andere versjes... versjes die vaak gaan over eigenwijze kinderen ('ik ben lekker stout') en dito prinsesjes die rissen prinsen aan de deur krijgen maar met de schoorsteenveger willen trouwen. Maar ook voor volwassenen heeft ze veel geschreven.

Nu las ik laatst een boekje van Annie waar ze vertelt 'wat ze nog weet' uit haar jeugd. Sommige dingen kende ik al maar dan alleen als feit, nu werd het een verhaal. Wat me opviel: Annie is eigenlijk precies zoals ze haar geweldige gedichtjes schrijft. En het grappige met Annie is dat ze ook zegt (in dezelfde lijn met Astrid) nooit ouder te zijn geworden dan acht. Zo keek ze naar de wereld, zag de hypocrisie om zich heen en benoemde dat ook gewoon (waar anderen de schone schijn op zouden houden). Dat is iets wat eigenlijk erg te waarderen is, al was ze vaak recht voor de raap maar beschreef het dan ook zó dat - al was het schokkend  - je er eigenlijk om lachen moet. En haar moeder deed dat dan ook in grote zelfspot toen Annie als 13-jarig meisje een versje maakte, naar aanleiding van haar moeders steeds terugkerende klacht 'met de verkeerde getrouwd te zijn...' -

Had ik Maaskant maar genomen
dan was alles goed gekomen
nu ben ik met Schmidt getrouwd
daarvandaan ging alles fout

En ook dat zou zo uit een kindergedichtje kunnen komen - maar dan met een koningin die de verkeerde gemaal had getroffen...
Dat is het met Annie: ze zegt rake dingen die ook als ze eigenlijk dieptreurig zijn, nog leuk klinken.

Kinderboeken

Persoonlijk houd ik het meeste van de Annie van de kinderboeken (en dat terwijl ze kinderen eigenlijk helemaal niet leuk vond) want bij kinderen blijft het allemaal nog onschuldig als je wat te pruttelen hebt tegen de 'grote mensen'...
Want al had Astrid Pippi die deed wat andere kinderen niet mochten, bij Annie proef ik een wat andere sfeer, iets rebels, zoals kinderen ook juist dát willen wat ze niet mogen. Zij is het kind gebleven wat het gevoel beschrijft niet serieus te worden genomen en hoe volwassenen niet doen wat ze zeggen. Bij Annie is, ook als ze ouder wordt, het credo: doe wat je zelf wil. Oók als de schilder langskwam en ze druk aan het 'schrijven' was (al was het meer 'denken'):

“Wanneer andere vrouwen stofzuigen, 's morgens om negen uur, of bedden opmaken of andijvie wassen, dan zit ik uit het raam te staren. Of ik lig op de bank. En niemand wil geloven dat dat werken is. Heel hard werken zelfs. En ik verdien er mijn brood mee. Ik lig dus op die bank en denk: Wat klinkt leuker: Ringel Rangel Ronde, of Ringel Rangel Roezemoes? Soms kan ik een kwartier met zo'n probleem bezig zijn. Er kwam eens een schilder de kamer behangen. Gaat uw gang maar, zei ik, dan werk ik ook gewoon door.

Astrid wordt in het boekje wel aangehaald, als mensen natuurlijk aan het vergelijken slaan en haar zeggen: Je zult de beschrijving van het buitenleven door Astrid Lindgren wel herkennen door je jeugd in Zeeland... (zoals ook ik niet ontkom aan het vergelijken tussen Astrid en Annie).
Maar nee, Annie was eigenlijk een stadskind dat in een omgeving opgroeide waar ze niets mee had, háár wereld was de grote pastorie...
En inderdaad is dát de wereld die ik herken uit Jip en Janneke; het spelen op zolder, het bouwen van een hut in de kamer, in en om huis bezig zijn. En een anekdote uit haar jeugd over de schoonmaak laat zien hoe het huis het domein van de vrouw was - als Lien kamers komt doen in Jip en Jannekes "Jonas in de walvis'... Een koe? Dat was een groot eng beest die in de wei stond, waar je zo snel mogelijk weer bij weg moest komen...

pastorie en de kerk

Over geloof

Ook hier zie je het 'doe wat je zelf wil' als het ware uitvergroot. Annie's vader was dominee, maar zelf ongelovig. Dat werkt natuurlijk niet mee om zelf wel gelovig te worden ('Genesis zijn mythen'... wat zijn dat: 'mieten'? vroeg Annie dan). Maar bij haar was het nóg sterker: vanaf haar zesde jaar sloot ze zich bewust af voor 'het Woord', op wat voor gelegenheid dan ook; als het daarmee te maken had draaide ze een mentale knop om. Het enige wat haar boeide van de kerk, was de toren waar ze geregeld opklom, die overal hoog boven uitstak in het heidense, zoals zij het bijna symbolisch omschreef en het was de enige plek waar ze zich vrij voelde zoals verder nooit meer.
Wat haar ook niet positief hielp, is een verloofde waar ze zo gek op was dat ze de sprong wilde wagen om gelovig te worden en ze deed zelfs belijdenis (als ik het boekje moet geloven). Maar die verloofde vertoonde toen ineens zulk hypocriet gedrag, dat het haar 'geloofs'poging voorgoed de nek omdraaide.

Zo hebben de meest nabije mensen uit haar jeugd, haar een verwrongen beeld van God laten zien. Anders dan Astrid - die liefdevol haar herinnering beschrijft hoe haar vader en moeder elkaar psalmen voorlazen, zet Annie zich (daarom ook) echt af tegen alles wat met God en Bijbel te maken heeft.
Ik denk dat die sfeer naar boven komt, die ik proef zodra Annie voor volwassenen schrijft.

'Bevrijding'

Na de oorlog had ze een groot gevoel van schaamte, in de oorlog niet op een actieve manier verzet tegen de Duitsers te hebben gepleegd; dat gevoel is altijd gebleven. Na de bevrijding wist ze zich wél te bevrijden van het brave milieu van haar jeugd. De vrije moraal in de kringen van het Parool waar zij direct na de oorlog verkeerde, vond ze een verademing.

En net als haar Zweedse collega-schrijfster wilde ze wel dat de maatschappij veranderde maar was daarvoor (in tegenstelling tot Astrid) niet politiek actief; zij probeerde verschil te maken door over bepaalde dingen te schrijven. Eigenlijk had zij altijd al feministische ideeën, die bijvoorbeeld in haar liedjes naar voren komen - maar het activisme in de jaren 60 ging haar allemaal veel te ver en werd ze (bijna tot haar schrik) ineens omarmd door de meer rechts-conservatieve bevolking. En dat terwijl ze daar eigenlijk niets mee had.

klik op de foto voor het gedichtje

Annie had helemaal gelijk met het benoemen van alle onechtheid, en dan vooral wat betreft religieuze mensen met een dubbele moraal. Haar eigen bevrijding daarvan, heeft haar niet verder gebracht dan ook op moreel gebied haar eigen keuzes te maken - in haar relaties en de gevolgen ervan. Haar uiteindelijke keus om haar leven te beëindigen de dag na haar 84e verjaardag, laat zien dat ze ook wat dit betreft, deed wat ze zelf wilde. Alleen, dat de dood het einde is, is een leugen die geen bevrijding zal brengen - al laat je het aardse leven achter je.
Als ze zich niet zo bewust had afgesloten van alles wat met de Bijbel te maken had, was ze misschien ooit ertoe gekomen 'gewoon eens te gaan lezen' - om dan zo te kunnen ontdekken, hoe Jezus zélf was: goed doende aan ieder maar ook messcherp als het ging om gehuichel.

Uiteindelijk...

Diep in haar hart zal ze hebben geweten waar het om gaat: 'het 'Woord', waar ze de knop voor omdraaide, zoals ze dat zelf omschreef. En inderdaad: hoe zul je geloven als je het Woord niet hebt gehoord, omdat je niet wil? Wat je dan nog wél hoort, kun je dan niet 'verstaan' en zo kan Ik je niet genezen zegt Jezus tegen de ongelovige Joden...
Want uiteindelijk - als zogenaamde gelovigen ons teleurstellen (bij wie niemand er iets van ziet!) - óf, als we in onszelf teleurgesteld zijn, - is er altijd nog Jezus Zelf, het levende Woord, die door Zijn Geest zichzelf aan ons bekend wil maken.
Dat blijft niet steken bij de letter maar legt de overleggingen en gedachten van je hart bloot; dat Woord ontmaskert alles wat onecht is (zoals Annie zelf ook wilde schrijven), maakt levend wat dood is.
Maar je zult jezelf uit moeten willen leveren aan Hem, dat betekent: Niet meer mijn wil, zoals ook Jezus zijn eigen wil ondergeschikt maakte, het moeilijkste voor ons mensen....

Ik heb het zelf ontdekt en ontdek het steeds weer opnieuw, dat Hij de Waarheid is, die ons echt vrijmaakt. Dan is de dood niet het einde van een leven wat je te zwaar wordt - en zijn het niet de 'schrijfsels' waarin mensen zoals Annie, voort blijven leven - maar mag je weten nu al het eeuwige leven ontvangen te hebben.

filmpje

De dood of het leven...

In mijn mail krijg ik altijd de aankondigingen van Wetenschap in beeld en Historia. Niet dat ik het allemaal begrijp wat er wordt verteld maar interessant is het zeker.
Nu las ik laatst een 'kop' die mij direct deed denken aan aan een geschiedenis uit de Bijbel. Het ging over kinderen die door hun ouders in rieten manden waren gestopt en lees met welk vreselijke doel:  

Kinderoffers in rieten manden; archeologen ontdekken de botresten van 44 kinderen die 600 á 700 jaar geleden aan de goden zijn geofferd.

De kinderen waren begraven in gevlochten manden bij een tien meter hoge stenen toren bij Sillustani. Volgens de onderzoekers waren ze tussen de nul en drie jaar oud en behoorden ze tot de Kolla-beschaving, die van 1200 tot 1450 over Zuid-Peru heerste. Ze zijn mogelijk geofferd in een tijd waarin de Kolla overhoop lagen met buurstammen.

Luguber en niet voor te stellen dat vaders en moeders zoiets echt doen: hun eigen kind offeren. En denk ik even aan mijn vorige blogje over moeder-zijn, en die verbondenheid die er is tussen moeder en kind; het is toch je eigen vlees en bloed. Het betekent dat deze mensen heel erg onder invloed van hun goden stonden (op zich zou je dat natuurlijk niet negatief op moeten vatten!) maar het is duidelijk dat je niet kunt spreken van een positieve uitwerking...
En Abraham dan? Hij moest ook zijn zoon Izak offeren, maar God riep dat hij de jongen niets aan mocht doen - hij kreeg hem als het ware terug uit de dood...
Déze mensen waren hun kinderen kwijt aan de dood en werden zo nog méér gebonden aan de goden die ze vereerden - en het bracht hen nog méér verdriet.

Dood als keuze

Tegenwoordig zijn we toch wat geciviliseerder. Wíj doden niet ons nageslacht om hen 'aan de goden te offeren'. Of wel - en zit er achter die doodscultuur van honderden jaren geleden, dezelfde destructieve macht als achter de huidige doodscultuur: de duivel, van wie de Here Jezus zegt: "Die was een mensenmoorder van den beginne en staat niet in de waarheid, want er is in hem geen waarheid. Wanneer hij de leugen spreekt, spreekt hij naar zijn aard, want hij is een leugenaar en de vader der leugen." 
Hij begon met de leugen tegen Adam en Eva: 'Jullie zullen als God zijn' terwijl in werkelijkheid ze in het ongeluk werden gestort en wij nu geestelijk allemaal dood zijn als we ons niet bekeren (en de lichamelijke dood volgt sowieso) En men lijkt steeds vaker voor de dood te kiezen - en wat nog bedenkelijker is: het anderen aan te raden als oplossing, als het leven bijna afloopt...

En om op mijn onderwerp terug te komen: de rieten mand uit het artikel over de kinderoffers, zou je in deze tijd kunnen zien als een abortuskliniek, waar we zo even beslissen dat het kind wat we bij ons dragen vóór de geboorte zelfs al, gedood mag worden. Met sinds kort zelfs het serieus bepleite idee om vlak ná de geboorte de baby een zachte dood te laten sterven voor het geval we mogelijk iets hebben gemist bij alle echo's en onderzoeken die je tegenwoordig kunt krijgen. Maar ook sociale redenen zijn genoeg om deze zogenoemde after-birth abortion als een reële optie aan te raden. En zo is er al bijna nog een 'rieten mand': de 'levenseindekliniek voor baby's' - om hen te offeren als hun leven nog maar net begonnen is.
Het lijkt haast op de barbaarse praktijken in het Derde Rijk waarvan miljoenen mensen, waaronder vele kinderen, het slachtoffer werden. Juist deze dagen in mei staan we daar wat extra bij stil: het lot van mensen die niet voldeden aan de Arische norm van Hitler (en bewakers in concentratiekampen baby's op gruwelijke wijze ter dood brachten.)
Maar barbaars of iets geciviliceerder, het resultaat is hetzelfde, 'de dood'...

Kies het leven

Een paar duizend jaar eerder dan de kinderoffers in rieten manden, was een heel volk afhankelijk van een wrede Farao wiens opdracht was dat alle Israëlitische jongetjes rechtstreeks vanuit de moederschoot gedood moesten worden; de dood op de loer zo gauw er nieuw leven zich aankondigde. (After-birth abortion is toch niet zo modern als ik wel dacht.) En de stap naar deze geschiedenis lijkt ineens niet zo groot, ook als ik het net had over Hitler, die vooral het Joodse volk wilde elimineren.

Maar daar waren een Amram en Jochebed die het bevel van de Farao trotseren, hun pasgeboren zoon als het ware aan de Heer offeren in een rieten mandje. Helemaal onwetend wat er zal gebeuren - maar ook helemaal zeker dat het met hun zoon zal gaan zoals hun God het wil - eigenlijk net als Abraham - gelovend in de barmhartigheid van Hem die hun zoon in het leven kan behouden...
En hier zien we het omgekeerde: een rieten mandje wordt de weg tot redding en leven; de God van Amram en Jochebed is de God van Abraham, Izak en Jakob die mensen het leven wil schenken, Abraham zijn kind teruggaf en Mozes gebruikte om Zijn volk te verlossen uit Egypte.

Het offer wat leven geeft

Wat een contrast met de duivel die blij is met ondergang en dood! God offerde Zijn Kind... het enige 'kinder'offer waar nieuw leven uit voortkwam. Ook het enige offer wat absoluut noodzakelijk was en vrijwillig werd gebracht. De Here Jezus stierf maar stond weer op uit de dood - zoals Izak aan Abraham werd teruggegeven.
Dit offer bracht Hij voor ieder mens en geeft ons het leven als we geloven!

Maar Zijn offer is óók groot genoeg voor al die baby's van wie het leven in de kiem is gesmoord - de kinderoffers van vroeger en van nu...  Én voor alle mensen wiens leven in deze maatschappij niet als volwaardig wordt beschouwd - van wie we tegenwoordig misschien wel eens het gevoel hebben 'dat ze er eigenlijk ook niet hadden mogen zijn'...
God heeft hen lief en eens zullen we hen allemaal kennen, zijn ze volmaakt, zoals God hen heeft bedoeld - in Zijn koninkrijk.

Misschien is het al heel snel zover!