Posts tonen met het label schepping. Alle posts tonen
Posts tonen met het label schepping. Alle posts tonen

zondag 17 mei 2015

Guido Gezelle's Brugge

Dankzij de kinderen liepen we vorige week in Brugge, een mooi stadje in Vlaanderen, vlakbij de kust. Hoewel we geen tijd meer hadden om ook daadwerkelijk naar de kust te gaan. 

Brugge kende ik niet echt en dan heb je toch ineens dat je voor verassingen komt te staan. Want wie kwamen we er tegen (alhoewel hij minzaam op ons neer keek en we niet in gesprek konden) ...

Guido Gezelle, de Vlaamse dichter in brons.

We waren er op 5 mei, bijna op de dag af 185 jaar na zijn geboorte op 1 mei 1830. Brugge is zijn geboorteplaats en ook zagen we verder heel wat moois van het stadje, waarvan de binnenstad nog redelijk authentiek is. Met weinig tot geen schreeuwerige reclameborden die de gevels en het straatbeeld ontsieren. 
Ook het verkeer is heel wat rustiger, met af en toe een auto, een bus; en fietsers, die zag je geregeld.

standbeeld uit 1930

geboortehuis Guido Gezelle (1830-1899)
de Grote markt





Brugge, met de beroemde zwanen


Iets over het werk van Guido Gezelle

Altijd als ik de naam van deze priester-dichter hoor, denk ik aan mijn opa, die dit gedichtje van Guido Gezelle in mijn poësie-album schreef:

Mij spreekt de blomme 

Mij spreekt de blomme een tale,
Mij is het kruid beleefd,
Mij groet het altemale,
Dat God geschapen heeft!




Opa als landbouwer, hield van de natuur, kende - in mijn herinnering - alle vogels met hun eigen geluiden, alle planten en bloemen. 
Hij deed altijd 'een rondje tuin' als hij vroeger bij ons thuis was. Even kijken hoe 'het land' erbij ligt...
De 'blommekes', ze spraken voor hem ervan 'dat God geschapen heeft'...

Ja, al het moois in de natuur is volgens dit gedichtje, als het ware een groet, een bericht van God zelf: zie je hoe mooi het allemaal is? Het spreekt van Mij. Ik heb het gemaakt!

Om dat bericht op te pikken is er wel iets nodig, dat je ziel luistert ... en wil horen en zien wat God vertelt door Zijn schepping heen. 

Dan gaat je hart ervoor open. 

En dat is juist zoals Guido Gezelle het omschreef in een van zijn andere gedichtjes: (ook heel bekend, stond die dan in een album van één van mijn zussen?)



als de ziele luistert

Als de ziele luistert
spreekt het al een taal dat leeft,
't lijzigste gefluister
ook een taal en teeken heeft:

blâren van de boomen
kouten met malkaar gezwind,
baren in de stroomen
klappen luide en welgezind,
wind en wee en wolken,
wegelen van Gods heiligen voet,
talen en vertolken
't diep gedoken Woord zoo zoet..

als de ziele luistert!
1859
In het ruisen van de bladeren van de bomen, de golven in het water, de wind en de wolken geeft de natuur getuigenis van God - in oud vlaams: vertolkt 't diep gedoken Woord zoo zoet' :)

Zo zegt de Bijbel het ons ook, dat als we om ons heen kijken, we met ons verstand kunnen bedenken (doorzien) dat alles wat we zien in de schepping niet zómaar ontstaan is. Zeggen dat er geen God is, is dan eigenlijk niet mogelijk ... 

Misschien is dit wat God mensen die nog nooit van Jezus hebben gehoord, later zal vragen: wat heb je dan gedaan met het getuigenis in Mijn schepping?

Heb je Mij er in gezien?
In de schoonheid van de schepping, die voor ieder zichtbaar is ...

... als onze ziel echt luistert!


- Hoe kunnen mensen nog meer iets van God zien en horen, 
wie weet komt dan een andere keer...



dinsdag 9 september 2014

Tsjechië, vakantie met contrasten

En toen waren we alweer een paar weken terug van vakantie...

Als je ervóór staat, lijkt het altijd een hele tijd, maar eenmaal enkele dagen op dreef, is het zo voorbij; je bent weer thuis voor je het weet. En behoort alles wat je hebt gezien en gedaan tot je (mooie) herinneringen.

Maar al was het een weekje, we waren wel echt weg, van de dagelijkse dingen en alle drukte... Ook even weg van het wereldgebeuren, al sijpelde er af en toe wat nieuws door. Het contrast was groot, wij hadden een mooie vredige omgeving, rust...

En viel het me op dat mensen wáár dan ook vandaan, toch allemaal dezelfde behoeften hebben; we willen in vrede leven, in veiligheid en met een dak boven ons hoofd. En ook in een vreemd land waar ik niemand ken, leven mensen net zo met elkaar als bij ons. Ze bouwen hun huizen, ze doen hun boodschappen net als wij, de kinderen gaan naar school. Kortom ze leven er net zo als wij in óns land. En hebben lief zoals wij...


Het viel me éxtra op, juist omdat het elders op de wereld oorlog en onrust is, er velen op de vlucht zijn en mensen worden afgeslacht.... 



Ja het is steeds duidelijker zichtbaar, de wereld is in de macht van iemand die het kwade met ons voor heeft. Het is steeds barbaarser en niet te bevatten wat er op zoveel plekken allemaal gebeurt.
Satan manifesteert zich nadrukkelijk, hij is nog de overste van deze wereld - dat is hij altijd al wel geweest, maar nu is het alsof hij het wil benadrukken. 

Voordat we weg gingen was er het neerstorten van het vliegtuig in de Oekraine, met de separatisten die voor niets ontzag hebben. Poetin ... 
Het conflict en de grondoorlog van Israël in Gaza tegen Hamas speelde ook net en is nog steeds niet echt voorbij... 

En ISIS is natuurlijk helemaal niet te bevatten - wat er gebeurt in Irak, en nu tot in Syrië tot aan de grens met Israël toe. Minderheden... waaronder christenen die ineens hun leven niet meer zeker zijn... Hun huizen worden krijgen een teken en ze moeten maken dat ze wegkomen. NAZI-praktijken die zomaar weer uitgevoerd worden en wie kan er wat tegen doen... 

Hele bevolkingsgroepen worden zo verjaagd en in koelen bloede omgebracht; kinderen worden onthoofd. En Amerikaanse journalisten - daarvan zijn filmpjes te zien, die ik niet wil bekijken. Duidelijk dat de mensenmoordenaar 'van de beginne' hier achter zit, de vader der leugen...

Een 'gebrandmerkt' huis van een christen in Mosul 

***********************
************


Dit gebeurt allemaal, terwijl de aarde nog steeds zo mooi is en je de schoonheid van de schepping nog op zo vele plekken op de wereld kan zien. De schepping die nog steeds getuigenis geeft dat er een God is, die alles heeft gemaakt. En nog steeds zorgt dat we hier van kunnen genieten, dat de wereld door draait, alle processen die voor het leven zorgen nog steeds werken. Dat we hier nog steeds zijn en de seizoenen doorgaan ... 

Hier bijvoorbeeld een waterval die we gingen zien, waar de kinderen langs omhoog klommen (Een waterval? Vinden we dat wel leuk? Ja dus...) en Jedidja, na iets te nat te zijn geworden, maar helemaal kopje onder ging om te zwemmen. Volgende keer maar een extra stel kleren mee nemen ...







***************

We waren ook een dag in het 'natuurgebied Ceský Ráj, ook wel het 'Boheems Paradijs' genoemd. En mooi was het, een Paradijs waar je letterlijk de grootheid van Gods schepping ziet, en oorlog en wreedheden ver weg lijken.



And if I were a painter I do not know which I'd paint
The calling of the ancient stars or assembling of the saints
And there's so much beauty around us for just two eyes to see
But everywhere I go I'm looking
(r. mullins)




***********************
**************

Ook is de geschiedenis van een land waar je maar enkele dagen bent, iets waar je zo af en toe iets van ziet. Tsjechië hoorde tot 1989 samen met Slowakije bij het Oostblok. Een tijd van onderdrukking en censuur, er Russisch werd geleerd op de scholen en Engels taboe was. Naar Amerika voor een studie, dat mocht op een gegeven moment wel, als je maar niet al te goed was, want dan was er risico dat je voor de staat verloren ging. Na de Praagse Lente probeerde men er het communisme een menselijk gezicht te geven.

En dit merkte je allemaal nog doordat de oudere mensen absoluut geen Engels kunnen maar wel eerder Duits. Ook waren er gebouwen die er vervallen uitzagen, met gebroken ramen ... een hek erom heen, als stille getuigen van die tijd die nu alweer meer dan 25 jaar achter ons ligt. En in het hotel (jaja!) waar we waren, waande je je qua entourage terug in de jaren zeventig ...




Onder de (Nederlandse) gasten van het hotel was een vrouw van Tsjechische komaf. Zij kon mooi vertellen over de geschiedenis van het land, dat vroeger een onderdeel was van een veel groter rijk. "Sissy was onze keizerin...", daar was ze trots op. Totdat bij het begin van de eerste wereldoorlog, het grote Habsburgse rijk uiteen viel.
Tsjechie werd toen (weer) een zelfstandig land en Tsjechisch weer de officiële taal, tot inval van Hitler in 1938. Toen moest er Duits gesproken worden.


Want ooit woonden er veel Duitsers in Tsjechie... één van de smoesjes die Hitler gebruikte om Tsjecho-Slowakije in 1938 te annexeren. Deze zogenaamde Sudeten-Duiters zijn bij de capitulatie van Duitsland en de vorming van het Oostblok, vrijwillig naar Duitsland teruggekeerd. Hun huizen die massaal leeg kwamen, worden nu vaak als vakantiehuis gebruikt door de Tsjechen zelf. (Die achtergrondinformatie hoor je alleen van mensen die het land echt kennen) En ik las nu dat meeste Joden uit Praag van Duitse komaf waren, en ook bijna allemaal omgebracht zijn.

Tsjechië, een land wat heen en weer geschoven is. Door de Amerikanen bevrijd in 1945 maar aan Rusland gelaten in een soort ruil. En daardoor onder onder communistisch regime gekomen.

Maar nu is er vrijheid - en mochten wij nog steeds in vrijheid er onze vakantie doorbrengen.
Al sloot Poetin de grenzen voor Nederlandse landbouwproducten en Russen die daarvan afhankelijk zijn, moeten nu op een andere manier aan voedsel zien te komen...



Ja dat (wereld)nieuws ging enigszins langs ons heen, Wij konden 's morgens zo aanschuiven bij het ontbijt en 's avonds werd ons ook het diner voorgezet. Wat een luxe!!

Zo werd het een vakantie waarin we een mooi land hebben gezien, waar men druk bezig is de infrastructuur te verbeteren, wegen opnieuw te asfalteren om mee te kunnen doen, ook voor alle toeristen die het land tegenwoordig weten te vinden ... Een land wat zoveel heeft meegemaakt in de laatste honderd jaar...






*************************
*****************

Nu zijn we weer thuis, het gewone leven met alle drukte is weer gestart. En in dit blogje deze korte impressie met duidelijk het contrast, wat zéker toen we weer bij de les waren wat betreft alle gebeurtenissen in de wereld, zo opvallend was.

Ja, we mogen en kunnen nu nog genieten van alle schoonheid op deze aarde. En eens zal alles nieuw worden. Oorlogen en wreedheden zijn dan verleden tijd. Dan zal er een Ander aan de macht zijn en de zwaarden zullen tot snoeimessen omgesmeed worden, en de oorlog wordt niet meer geleerd. (Komt dichtbij met allerlei filmpjes over terroristentrainingen!)

Het lijden van zo veel mensen dichtbij en ver weg - in chains for the gospel en in zulke ándere omstandigheden dan een vakantie, dat lijden is dan eindelijk voorbij.
Iets waar je, ook (of juist) in zo'n vredige vakantie zo erg naar kan verlangen. 







woensdag 27 juni 2012

Een spannend boek...

Juni is sinds enkele jaren al, de maand van het spannende boek. Niet echt mijn favoriete genre - al hoeft het niet zo te zijn dat er in een thriller alleen allerlei vreselijke dingen beschreven worden; het kan ook inzicht geven in menselijke processen en gedachten en psychologisch goed in elkaar zitten.
Zoals je op het plaatje kunt lezen is het thema dit jaar: "Het kwaad ligt in jezelf" en als je zo'n boek leest zou de vraag: 'waar ligt jouw grens', misschien te beantwoorden zijn. Het probleem speelt namelijk bij ieder mens, thrillerfan of niet.
Maar zoek je echte antwoorden bij dit thema, zul je een ander boek moeten lezen. Dat neemt je mee in de beschrijving van de geschiedenis van de mens - een spannend avontuur waar we allemaal in participeren.


'Onze' geschiedenis
Dat andere boek is de Bijbel en de eerste twee hoofdstukken zijn prachtig. We zien de schepping voor onze ogen ontstaan en in de hof van Eden zijn de eerste mensen nog 'onschuldig', kennen geen goed of kwaad. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht maar achter de schermen is er een samenzwering aan de gang met grote gevolgen... En in het volgende hoofdstuk verandert alles als Eva iemand op haar weg vindt, een slang die tegen haar begint te praten. Misschien heb je ook wel eens nagedacht wat jij gedaan zou hebben als je Eva was geweest en je afgevraagd: Zou ik me ook zo 'makkelijk' als het lijkt, om hebben laten praten door een slang?

Laatst kwam ik iets tegen - een parafrasering van het betreffende tekstgedeelte, dat als het ware een inkijkje geeft in de gedachten van de betreffende hoofdpersonen die samen in gesprek zijn; het laat een psychologisch gevaarlijk spel zien van de slang, waarmee hij groot succes boekt en Eva, zijn gesprekspartner, in zijn betoog meesleept. Als in een echte psychologische thriller.

Graag wil ik dit met jullie delen - lees deze parafrase hier of klik op de speciale pagina over dit gesprek, in de rechterkolom -

Want ik heb er nooit eerder bij stilgestaan maar het is waar: als je dit hoofdstuk en deze verzen plotseling uit de Bijbel zou verwijderen, is het alsof je de 'sleutel' tot de belangrijke levensvragen weggooit. Er is dan geen antwoord meer te vinden op de vraag hoe het gekomen is dat 'het kwaad in onszelf ligt', of anders geformuleerd: 'Als alles in Eden onschuldig en perfect is begonnen, waarom is het leven dan nu zo pijnlijk?' Genesis 3 legt uit waarom. En als er iets vreselijk mis is gegaan, is er dan nog hoop?


Nog steeds dezelfde strategie 
Wat me opviel is dat Satan een beproefde strategie heeft. Hij wil - beginnende bij Eva - dat ieder mens in opstand komt tegen God (precies zoals hij het als belangrijke engel zelf heeft gedaan) En het eerste wat hij ook nu nog, doet, is verwarring stichten in onze gedachten, door Gods woorden te verdraaien. Hierdoor worden Gods gedachten ineens veel minder duidelijk voor ons en raken we van de wijs (zo valt in ónze ogen - die niet anders gewend zijn dan te kijken in goed en kwaad - het eten van een verboden vrucht op zich nog best mee... ) 
En Eva, zij ziet ineens steeds de bepérking die God haar oplegt en er groeit bij haar een gevoel van onrechtvaardigheid. Satan bespeelt haar zo listig dat hij als tweede, zijn leugen kan lanceren: 'Nee, je sterft niet. In feite, Eva is het zo dat als je niet eet van deze boom, je zeker zult sterven.'  En ze eet en ook Adam die bij haar is, eet...  Ze worden verdreven uit de Hof, afgesneden van de Boom van het Leven.

Ieder mens eet sindsdien de verkeerde vrucht en Satan wil dat graag zo houden. Ja, door die eerste zonde zijn we nu in staat tot de meest vreselijke dingen... 'ligt het kwaad in de mens'. En hoever je daarin mee gaat, is maar net wat je kiest. Om bij het onderwerp van het spannende boek te blijven: je grens ligt misschien heel dichtbij maar toch, het is nog steeds de verkeerde vrucht! Maar er is ook hoop!   

Een tweede kans... 
De Here Jezus was gehoorzaam tot de dood er op volgde, Hij moest die (de straf op de zonde) ondergaan - en stond weer op: de uitweg uit het probleem van goed en kwaad, en nooit goed genoeg zijn. Maar ook als gelovigen moeten we alert blijven want Satan zal ons minstens willen beïnvloeden, zoals hij het met Eva deed. We hebben de helm van het heil nodig zodat hij onze gedachten niet kan verwarren en het zwaard van de Geest, het woord van God, om zijn aanvallen af te weren. Laten we hierin Jezus volgen die het Leven is, waaruit de juiste vrucht groeit, de vrucht van de Geest.




donderdag 5 januari 2012

If I could (Adam en Eva 2)

Wéér  Adam en Eva en nu vanwege dit bijzonder indrukwekkende filmpje (vind ik) - Op de dvd die ik heb zie je eerst prachtige beelden: In the beginning... met de tekst uit Genesis 1:1, de natuur die de schepping verbeeldt... Kijk voor hetzelfde effect dan eerst bijvoorbeeld even  hier.

Alles verandert...

Dan begint dit lied: de zwart/wit beelden zijn surrealistisch, de muziek roept een onheilspellende sfeer op: Adam en Eva zijn in zonde gevallen, alles is veranderd - voorgoed en onomkeerbaar.... Je ziet hen als het ware, nee, je ziét hen verdwaasd rondlopen.... 
En bij mijn kennismaking met 'Die Schöpfung" drong het eigenlijk voor het eerst zo diep tot mij door hoe groot de impact is geweest voor dit eerste mensenpaar, die leefden in volmaakte harmonie met de wereld om hen heen - de mensen waar God mee wandelde in de avondkoelte... Zij waren onschuldig en werden mensen zoals jij en ik zijn. Dit lied is als het ware het vervolg op 'Die Schöpfung' en beschrijft de gevolgen van de zondeval:




'Good'
Adam 
If I could, I'd rewrite history 
I'd choose differently; if I could I would 
I'd leave out the part where I broke Your heart 
in the garden shade, fix the mess I made 
If I could I would

Eve 
If I could, close my eyes and then 
dance around again; If I could I would 
Be who You adored, why did I need more? 
When beauty was not trained to hide behind my shame 
If I could I would

Adam and Eve 
Can You hear us cry? 
Wishing we could turn back time 
To feel Your breathe when branches move 
Take one more sunset walk with You 
Must each tommorow hold
such brokeness untold? 
Can't imagine how You could 
See all of me and say it's good

Adam 
If I could hold one memory 
It would surely be how You walked with us 
Eve 
I'd go back in time, un-tell my first lie 
And let Love's injury heal in spite of me

Adam and Eve 
Can You hear us cry?
...
   It is good, it is good,
You still love us more than we believed You could
Could there be something more
will it ever be the way it was before


Adam en Eva worstelen hier met het verlies van het Paradijs. Het 'zeer goed' heeft plaats gemaakt voor de strijd tussen goed en kwaad en uiteindelijk de dood...
Adam zou de geschiedenis wel willen herschrijven, - als hij kon maar het kan niet en het is een lied van wroeging en toch dóór moeten leven, al die honderden jaren die nog voor hen liggen, 'in het zweet zijns aanschijns' de aardbodem bewerken die om hem vervloekt is....
En Eva beleeft het paradijs opnieuw als ze haar ogen dichtdoet - is weer even zoals God wilde dat ze was... waarom wilde ze méér dan dat? Als ze kon, zou ze weer zo zijn, zonder zichzelf te verstoppen achter haar schaamte... Maar dat kan niet! 'De man zal over haar heersen'... En ze zal 'met smart kinderen baren' waarvan de oudste de jongste doodt..
Kan alles nog erger worden? 
En ze roepen het uit naar God: Hoort u ons, weet U hoe graag we de tijd terug willen draaien om U weer tegen te komen in de hof, nog even een wandeling met U te kunnen maken en samen de zon onder te zien gaan... Waarom heeft iedere nieuwe dag die gebrokenheid in zich - wat de slang niet heeft verteld -  Niet meer voor te stellen hoe U ons zag en zei: 'het is (zeer) goed'! Als ik terug kon in de tijd, zou ik mijn eerste leugen ongedaan maken zodat de wond die uw Liefde toegebracht is, geheeld kon worden - 

Herkenning?!

En ja, ik heb herkenning bij Adam, bij Eva... bij hun heimwee naar 'het volmaakte,' het Paradijs - wat wij natuurlijk helemáál niet hebben meegemaakt - maar in ons hart ligt hoe het zou moeten zijn. En ook wij kunnen wroeging hebben over gedane zaken die niet terug te draaien zijn. Al weten wij niet anders, we ervaren die eeuwige strijd die er is in de hele schepping, tussen goed en kwaad - en de schuldgevoelens die daarmee verbonden zijn. Hoe dat is doorgedrongen in alle facetten van het leven omdat de band met God toen, in het Paradijs, verbroken is.
Wij mensen zullen uit onszelf niet meer 'goed' genoemd kunnen worden.

Het lied eindigt met
Wat over is gebleven is Gods Liefde, die is 'goed', en gróter dan zij ooit dachten want Hij houdt nog steeds van hen. En ze vragen zich af: Is er méér dan dit wat ze nu over hebben? Zal het ooit weer worden zoals het was?
Ja als het óns al raakt hoe alles veranderd is, wat zal het God dan hebben gedaan! 
Maar Zijn Liefde kwam direct na de eerste zonde in actie en zorgde voor dierenvellen (God bracht het eerste offer!) waarmee Hij hen bedekte - die vooruitwijzen naar het offer van de Here Jezus.
Want Hij moest ook de vloek uitspreken, uiteindelijk zullen zij sterven - en Adam en Eva beseffen eigenlijk al, al stellen ze in het lied de vraag - dat ze hier op aarde nooit meer die staat van onschuld zullen kunnen bereiken. De weg terug is voorgoed geblokkeerd - en als ze nog een poging zouden wagen terug te leren naar de hof, zullen twee engelen hen aan de ingang de weg versperren met een vlammend zwaard... zodat ze niet in hun gevallen staat zullen eten van de Boom des Levens...
Het enige wat ze kunnen doen is zich vasthouden aan de belofte die God hen geeft  en wat zal het voor Eva - die als eerste gezondigd had - een troost zijn dat eens haar zaad zal zorgen voor de vermorzeling van de kop van de slang, zijn ondergang zal bewerken...
  
En wij?


Wij weten dat de belofte is gekomen, het offer al is gebracht; door één daad van gerechtigheid, komt het tot rechtvaardiging. Toch is diezelfde slang ook nu nog actief, speelt in op onze zwakke plekken en wil ons (gelovig of niet) nog netzo vast laten zitten in schuldgevoelens als Adam en Eva  - zodat we de bevrijding die de Heer ons wil geven, niet beleven, of niet durven aan te pakken. Terwijl we nog veel méér hebben ontvangen dan bedekking van onze naaktheid, onze zonden: God ziet ons nu in Zijn Zoon! En mogen we weten in Hem volmaakt - zeer goed! - te zijn, zodat we ons niet meer op wát voor manier dan ook, zouden hoeven te verbergen.
Ook als je wél weet in de vrijheid te mogen staan, zul je toch - elke keer weer opnieuw - de keus moeten maken om vanuit die vrijheid te leven, je niet meer als het ware gevangen te laten nemen... door gedachten of herinneringen aan gebeurtenissen of gevoelens die je vasthielden.


Zijn we later als gelovigen weer in een Paradijs van onschuld zoals Adam en Eva het kenden? Nee, aan ons de belofte te mogen eten van de boom des Levens die in het Paradijs Gods is! We mogen Hem kennen (de ware kennis!) en zullen gelijk zijn aan Hem, geschapen 'in waarachtige gerechtigheid en heiligheid'! Niet zoals de slang Eva voorspiegelde maar zoals God het heeft gewild.
En als het eenmaal zover zal zijn, komt Hij niet elke dag even bij ons kijken om een wandelingetje met ons te maken, nee wij zullen bij Hem wonen! Het Vaderhuis met de vele woning is de plek waar de Here Jezus voor ons een plaats klaarmaakt omdat Zijn Vader ook onze Vader is geworden... 

Ik hoop dat jullie allemaal God ook al zo kennen en als dat nog niet zo is, Hem zo willen leren kennen. Want dan mag je die bijzondere plek met Hem delen omdat God dan ook jouw Abba Vader is geworden. 'Can't imagine how, but You see all of me and say it's good!

zondag 13 november 2011

Die Schöpfung! (Adam en Eva 1)

In mijn reeks blogjes over de 10 mooiste Bijbelverhalen van Zwolle, wordt het hoog tijd dat ik wat schrijf over het verhaal dat op de negende plaats is geëindigd: de schepping. In oktober stond deze geschiedenis centraal maar het heeft zo moeten zijn dat ik er nu pas aan begin. Want gisteravond was ik bij 'die Schöpfung', heb ik gehoord hoe de schepping ontstaan is ... maar ook gezien en dat niet alleen omdat ik in de zaal zat waar het live uitgevoerd werd, maar ook omdat de muziek uitbeeldt wat er wordt gezongen.

Dat geeft me een prachtig excuus om het nu niet te hebben over de historische betrouwbaarheid van Genesis 1, hoe lang de dagen hebben geduurd en of Adam en Eva echt hebben bestaan als het eerste mensenpaar, dat helaas in zonde viel... Dat geloof ik trouwens allemaal, maar in dit blogje laat ik me leiden door de schepping van Haydn, zoals hij die verwoordde en vervatte in muziek. De teksten komen uit de Bijbel maar ook uit 'Paradise lost' (wat ineens hoog op mijn lijstje van nog-te-lezen-boeken staat) Bijzonder is het te lezen dat Haydn zelf erg geroerd was toen hij de Duitse versie van zijn tekst voor dit oratorium las, in 1791 geproduceerd door Gottfried Baron van Swieten. "Elke dag knielde ik neer en bad God mij de kracht te geven dit werk te voltooien."
Ook bijzonder dat wij meer dan 200 jaar later, nog kunnen luisteren naar dit voor mij geheel onbekende werk. Dat heeft als nadeel dat je niets herkent, maar ook een voordeel: dat je letterlijk verrast kan worden. En dat gebeurde!

Uitvoering van 'die Schöpfung' 1808 in Wenen

 Bij de linkjes van Die Schöpfung
- kies en klik linksonder welke uitvoering je wilt horen
- klik op: 'libretto' voor de teksten

De schepping begint met chaos en Haydn laat de drie engelen Uriël, Gabriël, en Rafaël bezingen wat er gebeurt. 'Het worde licht' hoor je ook in de muziek, als een belangrijk moment. De afvallige engelen sidderen, 'vluchten omlaag naar de eeuwige nacht in de diepten van de afgrond' en op aarde wordt er iets prachtigs geschapen: 'een nieuwe wereld ontstaat door Gods woord. . 
Je hoort ook de zon, 'die in volle luister opgaat; een vreugdevolle bruidegom, een trotse en blijde reus die langs zijn baan snelt'... de maan die langzaam langs de hemel gaat....  Je ziet de wateren wemelen van leven, de vogels in zwermen door de lucht gaan zoals in de bekende beelden van 'Life'.
In een sfeer van onschuld en verwondering (zoals van het plaatje hiernaast) komen alle dieren tot leven. Uiteindelijk wordt ook de mens geschapen.
En de engelen jubelen over elke nieuwe dag (dat doet me ineens denken aan het boek Job), zij bezingen Gods grootheid met citaten uit de psalmen. Het is één groot stuk over de grootheid van de Schepping en Gods almacht die we daarom mogen prijzen:
De drie engelen zingen:
Tot U o Heer ziet alles op, om voedsel smeken allen U, Gij opent Uw hand en zij worden verzadigd.
Gij keert van hen Uw aangezicht; dan siddert alles en verstijft. Gij neemt hun adem weg, zij vervallen tot stof. - Hier wordt subtiel verwezen naar de gevolgen van de zondeval, maar snel keren we terug tot het Paradijs: -
De adem blaast Gij weder in en overal ontstaat nieuw leven
Koor: Voltooid is nu het grote werk, laat ons lied de Heer prijzen. Laat alles Zijn naam loven, want Hij alleen is de Verhevene! Halleluja!
Adam en Eva in het paradijs, twee gelukkig mensen die nog geen weet hebben van verkeerde dingen, maar alles om hen heen én elkaar, aanvaarden zoals het komt. In onschuld, niet kennende goed en kwaad, zich niet bewust van het feit of iets goed of verkeerd is in wat ze zeggen of doen - ook zonder het gevoel van schuld wat daar altijd direct bijhoort, ermee verbonden is. De engelen zien hen en Rafaël beschrijft:
Door rozenwolken breekt, gewekt door zoete klank, de morgen jong en schoon. Vanaf het hemelgewelf stroomt zuivere harmonie naar de aarde. Ziet het gelukkige paar, hoe het hand in hand gaat. Uit hun ogen straalt een warm gevoel van dank. Straks zingt hun mond op luide toon de lof van de Schepper. Laten onze stemmen zich dan vermengen met hun lied!
Ineens viel mij op, dat onze tegenwóórdige wereld écht bestaat uit goed en kwaad en dat de onschuld verdwenen is - behalve bij ja: onschuldige kinderen....
En je kunt lacherig doen over Eva die Adam toezingt dat zijn wil haar wet is - want eigenlijk vinden we dat met z'n allen in onze geëmancipeerde maatschappij toch wel achterhaald. Maar in het paradijs was Adam ook nog 'niet kennende goed en kwaad' en zal hij zijn vrouw niet met 'zijn' wet om de oren hebben geslagen op de manier van: 'je moet nu dit en ik wil nu dat!' Het duet van Adam en Eva is één groot liefdeslied. Prachtig gezongen door de solisten die het met grote overtuiging konden brengen (zodat mensen die vlak bij ons zaten en het vaker hadden gehoord, zeiden dat ze het nog nooit zo hadden meegemaakt!)
Deze 'paradijselijke' toewijding aan elkaar lijkt een sprookje, en is inderdaad niet iets van deze gevallen wereld. Toch zouden we als gelovigen het kunnen herkennen omdat we hier eigenlijk luisteren naar Christus die Zijn gemeente liefheeft en naar de Gemeente (wij als gelovigen bij elkaar) die op haar beurt in alles naar Hem wil luisteren. Dan wordt hun liefdeslied dieper van betekenis als Adam zingt:
Ik leid u thans en ieder stap wekt nieuwe vreugde in ons gemoed, toont ons nieuwe wonderen aan. Begrijpen zult gij dan welke wonderen de Heer ons heeft toegedacht. Hem prijzen en Hem hart en ziel wijden. Kom volg mij, ik zal u leiden.
Evenals de reactie van Eva:
O Gij, voor wie ik werd! Mijn steun, mijn schild, mijn al! Uw wil is wet voor mij. Dat heeft de Heer bepaald, en u te volgen geeft mij vreugde geluk en roem!
Je ziet op zo'n moment 'een ideaal plaatje' geschilderd worden, en drong het tot mij door dat deze eerste man en vrouw een heel bijzondere relatie moeten hebben gehad.
De engel Uriël antwoordt hen aan het eind als een waarschuwing dat 'hun geluk steeds zal voortduren als geen valse waan hen zal verleiden om meer te wensen als zij hebben en meer te weten dan is toegestaan'. - En hoe heftig zal die zondeval en daardoor de intrede van het besef van goed en kwaad, ingegrepen hebben. Het feit kennen we allemaal en lezen we als een gegeven, ja zo ging dat en ze moesten uit de hof verdwijnen.. Maar ze kwamen vanuit het paradijs wel héél hard met beide benen op de grond die ineens doornen en distels voortbracht.
Sindsdien is goed en kwaad en de eeuwige strijd die dat geeft in de hele schepping niet meer weg te denken. Wij weten en kennen dan ook niet anders, maar Adam en Eva wel! Als je de solisten zo die woorden van onbevangen vertrouwen elkaar ziet toezingen, besef je hoe weinig er over is van deze vanzelfsprekendheid in relaties, in huwelijken tussen man en vrouw, het kost ons vaak veel moeite en inspanning - en datzelfde contrast is er als je de schepping krijgt voorgesteld in al haar pracht, en het vergelijkt met de aarde waarop nu wij leven.

Toch is het goed om als het ware stil te staan in het paradijs en ervan te genieten hoe mooi het ooit was. Waarom? Omdat het laat zien hoe God is en Hem ervoor te prijzen! Dat Hij alles zo prachtig en zéér goed geschapen heeft en het zelfs nu nog steeds spreekt van Gods grootheid. Al is er veel veranderd en zucht deze schepping onder alle zonde en verdorvenheid die nu zo zichtbaar is. Maar we  mogen weten dat ze daarvan bevrijd zal worden. Er komt een rijk waarin de Heer regeert en de paradijselijke toestand dicht genaderd zal worden, de woestijn zal bloeien als een roos en de leeuw ligt bij het lam.

Straks als de nieuwe hemel en aarde er zijn, zal alles volmaakt zijn. En als je dit muziekstuk hebt beleefd, weet je dat het dan - al is het waarschijnlijk op een andere manier - weer een prachtige "Schöpfung" zal zijn, die niet meer verstoord zal worden. Wij mogen dan, véél meer dan Adam en Eva zelfs in het paradijs ooit hebben gedaan, delen in Zijn heerlijkheid - waar engelen zelfs zouden willen inkijken.... Wanneer de 'tijd' voorbij is en God niet alleen komt wandelen met de mens in de avondkoelte, maar voor eeuwig bij hen zal wonen...

Wie overwint, hem zal Ik geven 
te eten van de boom des levens, die in het paradijs Gods is.

En ik hoorde een luide stem van de troon zeggen:
Zie, de tent van God is bij de mensen en Hij zal bij hen wonen, 
en zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal bij hen zijn,
en Hij zal alle tranen van hun ogen afwissen,
en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geklaag, noch moeite zal er meer zijn, 
want de eerste dingen zijn voorbijgegaan.

vrijdag 27 mei 2011

Zeg Roodkapje waar ga je henen...

Dat is leuk....  Roodkapje bestaat al 2600 jaar lees ik in een Historisch tijdschrift. En dat niet alleen, ze bestaat zelfs in wel 35 versies. Wij kennen de versie met de wolf uiteraard - maar in China wordt 'Roodkapje' bijvoorbeeld door een tijger opgegeten, en in Iran is ze een jongen.
Duidelijk dat het een erg oud verhaal is, wat door mondelinge overleving in allerlei culturen opduikt.
Iemand zal ermee begonnen zijn, het ooit hebben bedacht en uiteindelijk heeft Charles Perrault het op schrift gesteld in de 17e eeuw maar we zullen er denk ik niet achter komen wat nu de echte 'Roodkapje' is...

Waar ze henen gaat weten we dan wel - alhoewel in een bepaalde versie, maar waar ze vandaan komt zal een mysterie blijven. Met een sprookje niet zo'n ramp, al eindigt het vermeende origineel wel méér rampzalig: Roodkapje wordt opgegeten en 'that's it' - niks geen jager die net op tijd langs komt, of in ieder geval nog op tijd om de buik open te snijden - de wat humanere afloop voor de kleine kindertjes - zodat Roodkapje en grootmoeder weer levend tevoorschijn komen...
En de boodschap was bestemd voor het jongste kind in het gezin op te passen voor vreemden... Als je dat onthoudt, is het verder niet zo belangrijk welke Roodkapje-versie je hiervoor gaat lezen.

Een vergelijking

Bij de Bijbel heeft de boodschap toch wel iets meer impact omdat het pretendeert over God te gaan, die zo als het ware contact met ons opneemt en laat zien hoe het met ons gesteld is: niet al te best, we hebben ons al met 'een vreemde' ingelaten..
Maar vaak wordt er toch ook op die menselijke manier over de Bijbel gedacht. 'Verhalen die zo lang geleden ontstaan zijn en al die tijd doorverteld werden, zijn toch helemaal niet betrouwbaar'. En: 'Je kan er toch niet zomaar vanuit gaan het 'origineel' te pakken te hebben.'
Veel mensen zien Genesis dan ook als mythe - het Roodkapje-niveau zeg ik dan maar even - en sommigen gaan nog verder en voor hen is de geschiedenis van het volk Israël tot de ballingschap, ook niet historisch te noemen. (Men zou de schrijfkunst ook niet machtig zijn... terwijl Mozes werd onderwezen aan het hof van de Farao in de wijsheid van Egypte en genoeg andere teksten die dit tegenspreken.)

Het grote probleem als je begint om Genesis als niet-historisch te beschouwen, is dat Adam en Eva, Kain, Seth, Henoch... beschreven mythische personen zijn (nodig om een boodschap over te brengen) - maar op een bepaald moment in het verhaal zul je toch in de historie belanden. Genesis 11? Abraham? Exodus? De ballingschap?
En wat is daarbij dan het criterium? En het is raar als bijvoorbeeld Terah mythisch zou zijn maar zijn zoon Abraham ineens niet meer. De grens leg je helemaal zelf, de mens beslist dan uiteindelijk over dat boek wat van God komt...

De proef op de som

Dat er bij het mondeling doorvertellen veel verloren gaat is wel logisch geredeneerd. Toch is het goed om dit idee eens aanschouwelijk te maken - dan ziet een kind zelfs hoe lang Adam heeft geleefd: 930 jaar. En die lijn is erg lang.... Tijdens zijn leven zijn er veel mensen geboren maar het verhaal van de Schepping en de zondeval, die hijzelf heeft meegemaakt, kon hij persoonlijk doorgeven aan Lamech, de vader van Noach. Totdat de zondvloed kwam, hoefde het verhaal van het begin en hoe het daar misging, maar twee keer verteld te worden. Je kunt er dus vanuit gaan dat het zeer betrouwbaar is overgeleverd. Noach kon zeggen dat zijn vader van de eerste mens op aarde heeft gehoord hoe het allemaal is gegaan.
En ook hij is heel oud geworden - 950 jaar. Hij stierf toen Abram werd geboren en zie je het feit zich voordoen dat Abraham uit de vierde hand de geschiedenis van de schepping, en uit de tweede hand (van zijn vader) het zondvloed-verhaal heeft gehoord. Ook vast betrouwbaarder dan je zou denken...

Oude sporen

verbod
Een oude oorsprong en veel varianten van Roodkapje is natuurlijk een aardig 'weetje'. Maar het spoor wat de echte geschiedenis bij allerlei volken heeft achtergelaten is heel wat interessanter om te ontdekken. Ik had het al even over de Chinese variant van 'Roodkapje' die daar door een tijger wordt opgegeten, en - hoewel mijn geloof het bewijs niet nodig heeft (het is al de zekerheid ) -  is het frappant Bijbelse elementen te ontdekken in de oude Chinese tekens...
Hier de site, en zie je bijvoorbeeld dat er echt een eerste mensenpaar was wat van een boom heeft gegeten. Geen mythe maar werkelijkheid in de geschiedenis en zij bevestigen als vanzelfsprekend wat opgetekend is in het boek Genesis.

grote boot
Ja, de schepping getuigt van Hem en door daarnaar te kijken zegt ons verstand al dat er Iemand moet zijn geweest die dit heeft gemaakt. En oorspronkelijk hebben alle volken deze kennis bezeten, al is deze verworden en vermengd met hun eigen ideeën (zo hebben veel volken een god en een zondvloedverhaal)
Deze oude tekens geven als het ware óók een getuigenis, een bewijs op schrift dat het woord van God waarheid is. Zij getuigen van de Schepping en daarmee van de Schepper: God Zelf.  Al zullen zij nu de oorspronkelijke bron nodig hebben om terug te kunnen keren tot 'hoe het echt ging'. Want hoe kunnen zij geloven zonder gehoord te hebben...

Zo geeft de Bijbel uiteindelijk toch meer zekerheid over onze genesis waar we vandaan komen dan het verhaal van Roodkapje en ik hoop dat we allemaal het antwoord weten op de vraag 'waar we henen gaan.... ' Als we redding hebben gevonden door te aanvaarden wat God daarvoor heeft gedaan zullen we uiteindelijk bij Hem mogen zijn.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Linkwithin

http://www.linkwithin.com/install?platform=blogger&site_id=2144441&url=http%3A//gerda-overvanallesennogwat.blogspot.com/&email=evanschagen61%40gmail.com#