In verwachting!

Vorige week was ik bij mijn in verwachting zijnde dochter. Ik mocht bij haar bevalling zijn en het liep zo, dat voordat het allemaal echt begon, ik er al enkele dagen was.
Maar wat is 'voor niets', naast de gezelligheid en de afleiding had ik zo de tijd alvast wat in de 'mood' te komen en met die reden bekeek ik ook uitgebreid het boek van Beatrijs Smulders: Veilig bevallen - welhaast 'de Beatrijs' te noemen (tenslotte was het al even geleden dat ik het zelf aan den lijve ondervond).

Wel apart om er een up-to-date boek over in te zien - want ik las daar over voorweeën en echte weeën, verstrijken, ontsluiting etcetera waarvan ik naast de praktijk, natuurlijk best wel theoretische kennis had maar nu interessante achtergronden las.
Het is duidelijk dat ook hier de kennis steeds vermeerdert en als je als aanstaande moeder weet waarom het proces van bevallen op een bepaalde manier verloopt, je dat geruststelt als het allemaal echt begonnen en 'bezig' is; je herkent dan wat er aan de hand is.

En tóch weet je niet wat er werkelijk zal gaan gebeuren ... Je kan zelfs hoogst verbaasd zijn na uren hard werken dat er een echt kind op je buik ligt, dat grote wonder wat je tegenwoordig via allerlei echo's en bijbehorende foto's en filmpjes al wel helemaal denkt te kennen maar hoe het er in werkelijkheid uit zal zien...
Beatrijs beschreef dat erg mooi:

Ineens is het geheim geopenbaard. Ineens is zichtbaar wat negen maanden lang verborgen is geweest. De eerste blik en ontmoeting is zo overweldigend dat de ouders en iedereen die erbij aanwezig is, alleen maar bezig zijn zich te verwonderen. ... 

De heftigheid van de pijn die plotseling plaatsmaakt voor een even heftig geluksgevoel en weldadige opluchting kan met recht een wonderbaarlijke genezing worden.

Waarom viel dit citaat mij nu op? Het deed me onmiddellijk denken aan een bekend tekstgedeelte uit Romeinen 8. En hoe zou Paulus als vrijgezel nu van deze dingen iets zinnigs kunnen zeggen, maar het is dan ook God Zelf die daar aan het woord is en Hij is de Schepper van al het leven. En zo staat het er:

Want wij weten, dat tot nu toe de hele schepping in al haar delen zucht en in barensnood is. En niet alleen zij, maar ook wij zelf, die de Geest als eerste gave ontvangen hebben, zuchten bij onszelf in de verwachting van het zoonschap: de verlossing van ons lichaam.

En dan, als je een bevalling meemaakt - en we samen zelfs nog aan deze Bijbelwoorden refereerden :) -  gaat het ineens zo spreken dat ook de schepping wacht en in barensnood is, zoals een vrouw die haar baby gaat krijgen, 'in al haar delen zucht' en 'met reikhalzend verlangen uitziet' naar het moment dat het geheim openbaar wordt waar nu nog zo'n pijn voor wordt geleden...
En zeg ik het voorzichtig dat we door deze vergelijking een klein beetje begrijpen van het 'waarom' van de nood en pijn die we zo duidelijk gewaar worden in alles om ons heen. In mensen en de hele wereld, de aardbol die we in al haar delen aan het uitputten zijn, in de hele natuur..

Je ziet dat de schepping - al is deze ook schitterend - het moeilijk heeft en als het ware zucht.
En is er ineens de zekerheid dat - zoals er zeker een kind komt, we mogen weten dat we met z'n allen wachten op iets onvoorstelbaar moois wat nu nog helemáál niet zichtbaar is - totdat eindelijk het pijnlijke proces van lijden voltooid is ...

Maar wáár wacht de schepping dan eigenlijk op? Dat vertelt Paulus ons ook. Op ons!

Want met reikhalzend verlangen wacht de schepping op het openbaar worden van de zonen Gods, in de hoop omdat ook de schepping zelf, van de dienstbaarheid aan de vergankelijkheid zal bevrijd worden, tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen Gods.

Want als de 'geboorte' aanbreekt - en het was prachtig om mee te maken! - en de zonen Gods bekend en zichtbaar worden, dan zal de schepping zelf ook bevrijd worden en is het lijden en de dood voorbij.
Het moment is daar als Christus zal verschijnen en wij met Hem, voor ieder zichtbaar. In het Vrederijk wat eerst aanbreekt zal er genezing zijn van de gebrokenheid die er nu overal is. (zoals ook Beatrijs het noemde...) Wat zal het indrukwekkend zijn om mee te beleven! De vloek op de natuur wordt opgeheven, de satan gebonden.

Dan heersen wij met Christus, breekt de rechtvaardige heerschappij aan. Ja, Hij zal samen met ons regeren over de aarde (in de Psalmen lees je daar veel over). Al weet zij het nu nog niet, maar inderdaad dáár wacht deze wereld op - er zal dan geen sprake meer zijn van al die ingewikkelde economische, politieke en sociale problemen waar de leiders van deze wereld niet uitkomen... maar er zal vrede zijn. Ja, de schepping verwacht ook ons zoonschap!
Ook voor ons is het nog verborgen hoe dat echt zal zijn. Maar we weten dat als Hij terugkomt, we Hem eindelijk zullen zien van aangezicht tot aangezicht en aan Hem gelijk zullen zijn.

Onvoorstelbaar dat die geweldige dingen op ons als gelovigen betrekking hebben. Laten we deze hoop stevig vasthouden. En ken je Hem nog niet? Hij is de grote 'verloskundige' ook voor jou en zal de bevrijding voltooien totdat alle dingen nieuw zijn geworden.
Iets om samen met de hele schepping, reikhalzend naar uit te zien!

Meedoen belangrijker dan winnen?

De Olympische Spelen, nu aan de gang in Londen, blijven spreken tot de verbeelding. Dat is wel duidelijk als je kijkt naar de aandacht van de media, en hoe het halen van een Olympische medaille in de sport als het hoogst haalbare succes wordt gezien. De Spelen draaien om verbroedering van mensen en zeker als het soms zo moeilijk is om iets van die verbroedering te zien in de wereld van vandaag, is het als het ware een strohalm die we vastgrijpen en hopen we dat het ooit vérder zal gaan dan alleen in de sport. En daar is er zeker al wat te zien! Sporters uit landen die politiek gezien elkaar bevechten, staan broederlijk naast elkaar op het podium. Mannen en vrouwen zijn gelijkwaardige deelnemers (en dat betekent niet dat ze in alle disciplines beiden in dezelfde wedstrijd aan de start verschijnen want er zijn nu eenmaal wel verschillen!) en als er één plek is waar je ook als niet-blanke al decennia lang geheel geaccepteerd wordt, is het de sportwereld.

De essentie
Maar hoe is het ooit begonnen in het oude Griekenland? Een blogje wat ik las zegt hier wel aardige dingen over. De Spelen waren er toen allereerst ter ere van de goden en startten dan ook in Olympia bij de tempel van Zeus. De deelnemers offerden en beloofden de goden plechtig om niet vals te spelen. Meedoen was voorbehouden aan mannen al moest je ook geen 'barbaar' zijn, dan kwam je er bij de oude Grieken ook niet aan te pas. En al is winnen het ultieme resultaat wat voor de enkeling te bereiken is, de Olympische gedachte is dat 'het gaat om het meedoen en niet om het winnen...' - oftewel niet de knikkers maar het spel. Zoals te lezen in deze uitspraak uit het eind van de 19e eeuw:

Het belangrijke in het leven is niet de triomf, maar de strijd, 

het essentiële is niet om te hebben gewonnen maar om goed te hebben gestreden. 

(Pierre de Coubertin - oprichter van de moderne Olympische Spelen...)

Voor hem was het meest belangrijke punt om de strijd op een juiste manier te voeren. Maar toch, de wedstrijd winnen is een grote eer die wordt beloond met goud, zilver of brons. In het oude Griekenland was het de lauwerkrans die de winnaar kreeg omgehangen... En een winnaar die geroemd en geëerd is noemen we nog steeds gelauwerd...
Toen ik las over de krans, dacht ik direct aan Paulus die dit ook enkele keren aanhaalt in het Nieuwe Testament. Mensen in zijn tijd wisten ook precies waar hij het over had, als hij zegt dat een sporter in de renbaan alles wat hem hindert moet afleggen totdat de eindstreep gehaald is. Het is een mooie vergelijking die wedstrijd en van een sporter kunnen we ook als gelovige heel wat leren.

De goede strijd
Anders dan Pierre de Couberin, legt Paulus de nadruk op beide zaken: niet alleen de strijd maar ook de overwinning:

Strijd de goede strijd van het geloof, grijp het eeuwige leven waartoe je geroepen bent

Paulus tegen Timoteus

Als gelovigen hebben we ook die goede strijd te voeren - zoals lopers in de renbaan en jagen we naar het doel. We gaan we voor de prijs van de hemelse roeping. En het lijkt een paradox, maar het is daarmee niét de bedoeling iedereen in de wedstrijd dan maar voorbij te jagen. Nee, ook hier geldt dat zelf verliezen betekent dat je juist zal winnen en hebben we tijdens onze loop juist oog voor anderen die niet verder kunnen. Hen mogen we opbeuren en ondersteunen. Zo zullen zij ook behouden aan kunnen komen.
Op de foto zien we hiervan een prachtig voorbeeld: een atlete die een ander voorthielp en niet aan de eigen zege dacht... haar de laatste 30 meters meenam en het eerst over de finish hielp - In een sportwedstrijd een unicum.

Het draait hier allemaal om de verantwoordelijkheid zó te lopen als past bij mensen die al gered en in de hemel gezet zijn vanaf het moment van bekering. Om hier op aarde ook zo te leven zal echter niet vanzelf gaan en kost strijd... we worden zomaar afgeleid door alles wat er in en om ons heen gebeurt...

Er zijn ook in Londen, velen getuige van de wedstrijden. Onder hen veel oud-sporters die precies weten weten wat de deelnemers doormaken en ze moedigen hen daarom extra aan om vol te houden.
Ook wij hebben een 'wolk van getuigen' - alle geloofshelden uit Hebreeën 11 die ons aanmoedigen om vól te houden als we het erbij laten zitten, als we dreigen te verslappen of zelfs stoppen met onze race...
Maar het beste is de Heer in het oog houden; Hij is onze leidsman die als eerste de loop volbracht. Hoe meer we op Hem gaan lijken, hoe meer we net als Hij kunnen volharden om dóór te gaan.

Onze prijs: het eeuwige leven
Als we uiteindelijk aan de finish zijn gekomen, ligt 'de onverwelkelijke krans' klaar. En al schrijft Paulus: Weet u niet dat zij die in de renbaan lopen, allen wel lopen, maar dat slechts één de prijs ontvangt? Loop dan zo dat u die verkrijgt...  tóch zal het later in de hemel niet één heel bijzondere snelle en perfecte gelovige zijn die als enige de krans heeft behaald. Het bijzondere van deze loop is, dat ieder die op de juiste manier zijn of haar race 'loopt', aan het eind de prijs zal behalen. Bij een sportwedstrijd niet mogelijk maar bij God kan dat samengaan en kunnen we aan het eind van de race met Paulus zeggen:

 Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb mijn loop ten einde gebracht, 

ik heb het geloof behouden;  

voorts ligt voor mij gereed de krans der rechtvaardigheid, 

welke te dien dage de Here, de rechtvaardige rechter, mij zal geven, 

doch niet alleen mij, 

maar ook allen, die zijn verschijning hebben liefgehad. 

2 Timoteus 4: 7 en 8

Over de vader en de zoon

Al zijn alle 10 'mooiste Bijbelverhalen' inmiddels bekend, ik ben nu bij het verhaal op de vijfde plek: de gelijkenis van de verloren zoon. Rembrandt heeft al een prachtig schilderij aan de terugkeer van deze zoon gewijd, Henry Nouwen schreef er een inmiddels beroemd boek over en ook op andere manieren kwam het dichtbij. Wat zou ik er nog van kunnen zeggen? Misschien daarom wel, wil ik het nu eens niét hebben over dat wat bij de meeste mensen bekend is: 'zoon vertrekt met erfenis, verbrast die in het buitenland en komt, na bij de varkens te hebben gezeten terug bij zijn vader, die - op de uitkijk staande - hem uit de verte aan ziet komen en hem in zijn armen sluit...'

Wat mij de laatste tijd namelijk nogal bezig houdt is een boek wat ik las, met het verhaal van een zoon die alles weet, maar er uiteindelijk voor kiest om bij de Vader weg te gaan... of moet ik zeggen: bij God vandaan, die hij waarschijnlijk nooit als vader heeft gezien. De achtergrond waartegen het speelt is mij erg bekend en geeft zo het verhaal extra impact.

Als ik de betreffende gelijkenis in Lucas 15 lees en de twee zonen zie - we zéggen altijd dat het over 'de verloren zoon' gaat maar er staat: Iemand had twee zonen - dan heeft de hoofdpersoon uit het boek, voor mij méér weg van de oudste zoon, die jaloers was toen zijn verloren broer terugkwam en het gemeste kalf werd geslacht, er groot feest gevierd werd... Want hij verlangt diep in zijn hart ook naar zo'n soort welkom van de vader - om diens blijdschap en liefde te zien voor hém. Voor hem is er nooit flink uitgepakt; hij bleef netjes thuis en zijn erfenis is er nog niet doorheen gejaagd. En hij is verontwaardigd. 

Hier zie je het gevaar geïllustreerd dat er ligt in 'het altijd er al zijn', 'alles kennen' met je verstand. Ik herken het feit dat je 'alles' weet omdat je erbij opgegroeid bent, je geen aanwijsbare bekering hebt meegemaakt. Het kan echter verdraaid lastig zijn om van het verstandelijke weten dan bij het hart terecht te komen. Het hart waar je uiteindelijk moet zijn om God ook echt als een liefdevolle Vader te zien en te ervaren...

Want terwijl deze oudste zoon zo dicht in de nabijheid van de vader was, is het besef daarvan nooit echt doorgedrongen. En de liefde van de vader, die voor het grijpen ligt, heeft nog nooit zijn hart getroffen. Je zou bijna zeggen dat hij zelfs met zijn verstand deze liefde niet heeft gekend en was het alleen plichtsbesef dat hij bij de vader bleef en zijn werk deed...

'Echt' worden

Dit alles zie ik terug in het betreffende boek waar ik al wat interviews van heb gezien en wat ik nu las: De vader en de zoon... en de zoon weet alles en heeft zich altijd aangepast maar het was een masker... Maar nu, na vele jaren neemt hij er geen genoegen meer mee om een religieus leven te leiden wat er aan de buitenkant helemaal OK uitziet: je spreekt de woorden en redenaties uit zoals het gebruikelijk is onder de christenen waaronder je opgroeit, je gedraagt je op de manier die van je verwacht wordt, maar alleen uit plichtsbesef.

En natuurlijk, iedereen moet in zo'n omgeving op een bepaald moment keuzes maken omdat je toch in zekere zin worstelt om de wereld van thuis en wat je 'buiten' tegenkomt, met elkaar in overeenstemming te brengen - met alles wat daarbij komt kijken.

Het verhaal in dit boek gaat echter veel verder, beschrijft de bevrijding van knellende banden, van verwachtingen van je omgeving die te hoog gegrepen waren. Het laat zien dat je er niet kómt als je in twee werelden leeft en uiterlijk te zijn waar je innerlijk een aversie tegen hebt. De boodschap en teneur van het boek is, dat het goed is om echt te worden en aan het eind heeft de hoofdpersoon zijn masker laten vallen - al hield dat in dat hij zijn geloof vaarwel moest zeggen. Die bevrijding is alle moeite waard, ook al 'trekken' veel mensen het niet dat hij helemaal 'nieuw', ánders is geworden. Hij is daar óók vrij van: 'het zij zo, ik zit er niet mee'.
Tot het laatste zinnetje - als hij zich af heeft gevraagd of liefde nog terug kan komen en hij 'nu voor het eerst somber' langs zijn gesprekspartner naar buiten kijkt.  
En was de boodschap voor mij ineens een stuk minder bevrijdend dan het eerst leek.

'Jezelf vinden' is tegenwoordig helemaal in en ik ben het er wel mee eens dat je dan een eind bent. Maar velen zien dit als het eindpunt (soms zelfs als een bekering - tot God of een thuiskomen) terwijl het een begin is. In dit verhaal waar de auteur eigenlijk zijn eigen geschiedenis beschrijft (al heet de hoofdpersoon anders en is het één en ander in een andere setting gezet), lijkt het voltooien van die zoektocht ook het eindpunt te zijn. De relatie met zijn aardse vader is nu beter dan ooit, ze weten wat ze aan elkaar hebben en natuurlijk is het een geweldige ervaring helemaal jezelf kunnen zijn. Ook kan hij nu uiten wat hij heel lang alleen maar dácht: dat hij God al lang geleden vaarwel heeft gezegd - als een parallel met de oudste zoon in Lucas 15, die naar mijn idee, aan het eind van de gelijkenis meer de verloren zoon lijkt te zijn en het is niet duidelijk hoe het afloopt.

Zo noemt de auteur van het boek zich na 'zijn dood' en 'wedergeboorte' (zoals hij zijn proces benoemt) meer een 'agnost' ... weet niet meer of God er is.


Geef je hart

Maar toch, al is het boek af, het verhaal gestopt, het eind is nog open. Want hij kent de Bijbel van haver tot gort, dat Boek wat nogal wat pretenties heeft. Het was ook erg onwerkelijk om al de bekende teksten in het verhaal tegen te komen, afstandelijk becommentarieerd door iemand die weet waar het over gaat maar de essentie niet heeft opgepakt - want de liefde ontbreekt, gezien de harde en veroordelende preken van de hoofdpersoon/voorganger uit het boek.
En als dit verhaal dan éigenlijk gaat over echtheid en echt wórden, wens ik dat hij - al is het misschien pas over een tijd, zelf zal gaan onderzoeken wat er ‘echt’ is aan alles wat voor hem altijd alleen theorie is gebleven. 
Alleen God is in staat barrières in het leven van mensen weg te halen, mede door ons gebed. Ook in het leven van de schrijver, zodat hij antwoord zal krijgen op de vragen die hij vroeger niet stelde... toen het sowieso niet gebruikelijk was om te praten over de diepere dingen en wat je ergens van vond. Hij is nu zover om de waarheid te zeggen, dat religie waar je hart niet bij betrokken is, niets voorstelt... dat je daar wel zonder kunt! 

Het zou zo mooi zijn als hij zijn zoektocht voortzet en gaat ontdekken dat Jezus synoniem is voor 'echtheid'...  en als je aan Hem je hart verliest, hij uiteindelijk ook zijn hemelse Vader zal vinden.
Dan ben je pas echt thuis! Bij de Vader die tegen zijn oudste zoon zegt: Kind, jij bent altijd bij mij (je hebt altijd alles over Mij geweten!) en al het mijne is van jou. 

Die thuiskomst wens ik alle 'oudste zonen' en dochters, toe. Want alles wat van de Vader is, ligt op jou te wachten.

Een spannend boek...

Juni is sinds enkele jaren al, de maand van het spannende boek. Niet echt mijn favoriete genre - al hoeft het niet zo te zijn dat er in een thriller alleen allerlei vreselijke dingen beschreven worden; het kan ook inzicht geven in menselijke processen en gedachten en psychologisch goed in elkaar zitten.
Zoals je op het plaatje kunt lezen is het thema dit jaar: "Het kwaad ligt in jezelf" en als je zo'n boek leest zou de vraag: 'waar ligt jouw grens', misschien te beantwoorden zijn. Het probleem speelt namelijk bij ieder mens, thrillerfan of niet.
Maar zoek je echte antwoorden bij dit thema, zul je een ander boek moeten lezen. Dat neemt je mee in de beschrijving van de geschiedenis van de mens - een spannend avontuur waar we allemaal in participeren.

'Onze' geschiedenis

Dat andere boek is de Bijbel en de eerste twee hoofdstukken zijn prachtig. We zien de schepping voor onze ogen ontstaan en in de hof van Eden zijn de eerste mensen nog 'onschuldig', kennen geen goed of kwaad. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht maar achter de schermen is er een samenzwering aan de gang met grote gevolgen... En in het volgende hoofdstuk verandert alles als Eva iemand op haar weg vindt, een slang die tegen haar begint te praten. Misschien heb je ook wel eens nagedacht wat jij gedaan zou hebben als je Eva was geweest en je afgevraagd: Zou ik me ook zo 'makkelijk' als het lijkt, om hebben laten praten door een slang?

Laatst kwam ik iets tegen - een parafrasering van het betreffende tekstgedeelte, dat als het ware een inkijkje geeft in de gedachten van de betreffende hoofdpersonen die samen in gesprek zijn; het laat een psychologisch gevaarlijk spel zien van de slang, waarmee hij groot succes boekt en Eva, zijn gesprekspartner, in zijn betoog meesleept. Als in een echte psychologische thriller.

Graag wil ik dit met jullie delen - lees deze parafrase hier of klik op de speciale pagina over dit gesprek, in de rechterkolom -

Want ik heb er nooit eerder bij stilgestaan maar het is waar: als je dit hoofdstuk en deze verzen plotseling uit de Bijbel zou verwijderen, is het alsof je de 'sleutel' tot de belangrijke levensvragen weggooit. Er is dan geen antwoord meer te vinden op de vraag hoe het gekomen is dat 'het kwaad in onszelf ligt', of anders geformuleerd: 'Als alles in Eden onschuldig en perfect is begonnen, waarom is het leven dan nu zo pijnlijk?' Genesis 3 legt uit waarom. En als er iets vreselijk mis is gegaan, is er dan nog hoop?

Nog steeds dezelfde strategie 
Wat me opviel is dat Satan een beproefde strategie heeft. Hij wil - beginnende bij Eva - dat ieder mens in opstand komt tegen God (precies zoals hij het als belangrijke engel zelf heeft gedaan) En het eerste wat hij ook nu nog, doet, is verwarring stichten in onze gedachten, door Gods woorden te verdraaien. Hierdoor worden Gods gedachten ineens veel minder duidelijk voor ons en raken we van de wijs (zo valt in ónze ogen - die niet anders gewend zijn dan te kijken in goed en kwaad - het eten van een verboden vrucht op zich nog best mee... ) 
En Eva, zij ziet ineens steeds de bepérking die God haar oplegt en er groeit bij haar een gevoel van onrechtvaardigheid. Satan bespeelt haar zo listig dat hij als tweede, zijn leugen kan lanceren: 'Nee, je sterft niet. In feite, Eva is het zo dat als je niet eet van deze boom, je zeker zult sterven.'  En ze eet en ook Adam die bij haar is, eet...  Ze worden verdreven uit de Hof, afgesneden van de Boom van het Leven.

Ieder mens eet sindsdien de verkeerde vrucht en Satan wil dat graag zo houden. Ja, door die eerste zonde zijn we nu in staat tot de meest vreselijke dingen... 'ligt het kwaad in de mens'. En hoever je daarin mee gaat, is maar net wat je kiest. Om bij het onderwerp van het spannende boek te blijven: je grens ligt misschien heel dichtbij maar toch, het is nog steeds de verkeerde vrucht! Maar er is ook hoop!   

Een tweede kans... 
De Here Jezus was gehoorzaam tot de dood er op volgde, Hij moest die (de straf op de zonde) ondergaan - en stond weer op: de uitweg uit het probleem van goed en kwaad, en nooit goed genoeg zijn. Maar ook als gelovigen moeten we alert blijven want Satan zal ons minstens willen beïnvloeden, zoals hij het met Eva deed. We hebben de helm van het heil nodig zodat hij onze gedachten niet kan verwarren en het zwaard van de Geest, het woord van God, om zijn aanvallen af te weren. Laten we hierin Jezus volgen die het Leven is, waaruit de juiste vrucht groeit, de vrucht van de Geest.

Erbarme dich!

De barmhartige Samaritaan - een gelijkenis die Jezus aan de Farizeeën vertelt als ze weer eens doen alsof ze niet goed weten hoe het één en ander in elkaar zit. Het begint met een vraag om Hem 'op de proef te stellen'. Wat moeten ze doen om het eeuwige leven te ontvangen? 'God en je naaste liefhebben met alles wat in je is'. Ja, dat weten ze natuurlijk! ...
En dan stelt één van hen Hem de vraag: 'Wie is mijn naaste?' zodat het lijkt alsof hij gewoon nog niet genoeg ingelicht was over die zaak en daarom dit gebod niet kon 'doen'.
Toch is Jezus hem ter wille, Hij gaat zelfs uitgebreid op het verzoek in. En Hij vertelt hen deze gelijkenis waarbij alles draait om het woord 'naaste', wat letterlijk wil zeggen: 'het dichtst bij'.

Dit verhaal -  als zesde geëindigd bij de tien mooiste Bijbelverhalen - is zo bekend dat een gids het ál te serieus nam en in Jericho ooit aan toeristen de herberg liet zien 'waar de Samartiaan de gewonde man achterliet'. (Al is het tegenwoordig meestal andersom en gelooft men dat veel dingen die in de Bijbel beschreven zijn, alleen maar mooie verhalen zijn.)

Waar draait het eigenlijk om?

Een logische uitleg van het begrip 'naaste' is dat het de gewonde en beroofde man is, die hulp nodig heeft. Als je hem voorbijkomt en ziet liggen mag je niet zomaar doorlopen.
En het is natuurlijk heel wáár: we moeten mensen helpen die in nood verkeren, zij zijn onze naasten. Je hebt zelfs 'verre naasten', mensen in nood héél ver weg, waarvan je niet mag zeggen: die zijn buiten mijn gezichtsveld, ik heb alleen te maken met de mensen in mijn directe - naaste - omgeving.
Maar Jezus stelt aan het eind van dit verhaal een heel andere vraag: 

Wie van deze drie denkt u dat de naaste geweest is van hem die in handen van de rovers gevallen was? (Lucas 10: 36)

De kern is blijkbaar niet: 'Wie is mijn naaste want-dan-weet-ik-eindelijk-wie-ik-kan-helpen..'. maar de focus wordt verlegd naar onszélf: 'Hoe ben ik bezig, bewijs ik barmhartigheid aan anderen, aan wie dan ook die er op mijn weg komt. Wil ik dichtbij anderen, een naaste zijn.'
Barmhartigheid - het is een wat ouderwets woord wat (voor mij) het perfect zegt. De NBV noemt het iets moderner: medelijden tonen. En als ik er nu spontaan over nadenk zou ik het omschrijven als 'een vol hart hebben' voor anderen en noodzakelijkerwijs moet je hart dan ook ruim zijn...


Een diepere toepassing


Er ligt nog een andere diepere betekenis in deze gelijkenis. Jezus vertelt dit verhaal en legt het uit, maar eigenlijk is Hij óók de hoofdpersoon. Zelfs in het Oude Testament staat het al vol van de omschrijving hoe God is: barmhartig en genadig, vol van barmhartigheid voor mensen.
Hij is de niet-geliefde vreemdeling die kwam en zich het lot aantrok van de gewonde man die het slachtoffer was van rovers... 
Ik, jij, wij lagen daar, volkomen hulpeloos en beroofd van alles wat we hadden. - (een net godsdienstig leven leiden heeft ons niet kunnen redden... de priester en de Leviet gingen voorbij ) 
Maar de Here Jezus ging ons niét voorbij en 'toen hij ons zag, werd hij met ontferming bewogen, ging naar ons toe, verbond onze wonden, goot er olie en wijn op; en hij zette ons op zijn eigen rijdier, bracht ons naar een herberg en verzorgde ons...' 
Het is heel wat, wat Lucas ons beschrijft:. Hij raapt ons niet alleen op maar neemt de volledige verantwoordelijkheid, geeft de waard geld voor onze verdere verzorging - de barmhartige vreemdeling belooft zelfs dat hij terug zal komen....
En zo zien we in de waard, de Heilige Geest uitgebeeld: onze helper hier op aarde en alles wat de Geest ons geeft, waarmee Hij ons troost en bijstaat, komt van de Heer Zelf. Totdat Hij, die ons heeft gered, terug zal komen...


Eerst ontvangen en dan uitdelen


De Here Jezus kwam naar de aarde en wij - hebben wij in de gaten dat we 'bijna voor dood langs de weg liggen' en dat we Hém nodig hebben? Dan roepen we als het ware om Zijn barmhartigheid: zoals de (volgens sommigen mooiste) aria 'Erbarme Dich' uit de Mattheus Passion het ook zegt. (En ik neem de vrijheid om die tekst even in verbinding met dit verhaal, op onszelf toe te passen)

Omarm me toch, mijn God, ik laat mijn tranen stromen. Luister, toe,  hoe ik bitter huilen moet, om u roep.

Erbarme dich, Mein Gott Schaue hier, Herz und Auge  weint vor dir  Bitterlich

En juist dát wilde Hij ook: ons barmhartigheid bewijzen omdat Zijn hart vol is van liefde voor ons. Zouden we dan voor anderen niet hetzelfde willen doen?

Wees dan barmhartig, zoals ook uw Vader barmhartig is. (Luc 6:36)

Het uiteindelijke antwoord van de Heer aan de wetgeleerde is ook: Ga heen en doet u evenzo. De wetgeleerde zal zoals de Samaritaan moeten worden... 

Alleen als we hebben erváren dat Zijn hart vol is voor óns, kunnen we deze opdracht van Jezus volbrengen. Ja, door Zijn liefde krijgen wij op onze beurt, volle harten voor de mensen om ons heen. En alleen daardoor zijn we in staat onze naaste lief te hebben en een naaste zijn... voor iedereen die op onze weg komt.

 Linkje van Erbarme dich 

in de Nederlandse vertaling uitgevoerd

Jozef

De afsluiting van het project: 'de tien mooiste Bijbelverhalen van Zwolle' is al haast in zicht maar ik zal mijn eigen tempo toch maar aanhouden. Het is inmiddels wel hoog tijd voor het verhaal wat als zevende is geëindigd.
De hoofdpersoon in deze geschiedenis is al even ter sprake geweest bij het vorige verhaal. Ook hij wordt gebruikt om zijn familie te redden - als de mannelijke tegenhanger van Esther zou je kunnen zeggen.

---------------------------

Iets wat direct opvalt bij Jozef, dat hij het lievelingetje van zijn vader was. Hij was natuurlijk de langverwachte zoon van Rachel, de lievelingsvrouw van Jakob. En deze had hem lief boven al zijn zonen.
Hij was waarschijnlijk ook braaf en gehoorzaam - heel anders dan zijn onbehouwen broers en krijgt zelfs een veelkleurige rok van vader Jakob. ... En dat lijkt toch verdacht veel op voortrekken en waarderen we eigenlijk niet zo positief. Jozef ´ligt´ dan ook niet zo goed bij zijn broers. Zeker als hij ook nog zijn dromen vertelt - ik heb me wel eens afgevraagd waarom hij dat eigenlijk deed; hij had die dromen ook voor zichzelf kunnen houden.....

Anders kijken...

Het is net als bij de geschiedenis van Vasti die niet naar de koning wilde... als we er met andere ogen naar kijken, zie je ineens iets anders. En zien we hier in het 'lievelingetje' Jozef, een erg mooi beeld van de Here Jezus als geliefde Zoon van de Vader, waar Hij al zijn welbehagen in kon vinden... De Here Jezus was in Zijn leven ook recht door zee... een aan zijn ouders gehoorzaam kind - Hij was hen onderdanig staat er bij de geschiedenis toen Hij 12 jaar was, en wat nog meer was: Hij was altijd Zijn hemelse Vader gehoorzaam. Een stukje lijden - wat niet gezien wordt door de mensen maar wel door God!

En dan vraagt vader Jakob of Jozef zijn broers wil zoeken, zij zijn de schapen aan het weiden in Dotan. En Jozef gaat op weg maar als hij aankomt wordt hij direct weggehoond: "Daar komt die meesterdromer aan. Wat denkt hij wel, dat we voor hem zullen buigen??"
Ze gooien hem in de put, dan zijn ze van hem af, en hij wordt verkocht naar Egypte ... Vader Jakob denkt dat Jozef dood is, verscheurd door wilde dieren...

Ik heb er eigenlijk nooit zo bij stilgestaan want het is allemaal zo bekend en we nemen het vaak als een gegeven - maar in Jakobs verdriet om Jozef, kunnen we zien wat God de Vader heeft gevoeld. Toen Jezus moest sterven was het toch Zijn Zoon die daar hing! 

Zo is de Here Jezus verraden en gedood en uit het gezichtsveld van het volk Israël verdwenen; dat Hij ooit nog echt koning zal worden, hebben ze geen idee van! Ja, Jozefs geschiedenis, maar ook de diepere betekenis erachter, handelt in eerste instantie over het behoud van Israël, in de kiem netzo 'Joods' als het verhaal van Esther...
Maar dat niet alleen!

*********************

In het verborgene

Als het ware tussen de regels door, is in dit verhaal van Jozef iets te zien van Gods plannen en lessen voor ons gelovigen vandaag de dag... Jozef in Egypte maakt namelijk nogal wat mee, ineens slaaf, vals beschuldigd en daardoor in de gevangenis... vergeten door de schenker die na zijn vrijlating pas weer aan hem denkt als Farao een droom krijgt die niemand kan uitleggen. 

Wat een geduld heeft hij moeten leren - en in mijn ogen wás hij al echt zo'n gelovige die God graag ziet: niet iemand die al mopperend alles verdraagt wat hem overkomt.

Maar God vergeet nooit iemand! en als de omstandigheden zover zijn dat God Jozef verder kan gebruiken voor de taak die klaar ligt, komt hij uit de gevangenis réchtstreeks in de juiste positie om de Farao zijn droom uit te leggen. Want achter de schermen is het de Heer Zelf die aan het werk is.

Dat is iets waar ik van kan leren: dat we soms moeten wachten op antwoord, op actie... omdat het nog niet zover is, dat er wat gebeuren kan op gebeden die we - misschien al wel jaren - naar God opzenden.

Het resultaat van Jozefs geduld en trouw aan God, is dat de weg openligt en hij onderkoning wordt van Egypte. En wat een bijzondere positie dat is, zien we aan de uitspraak van de toenmalige farao:

Ik ben Farao, maar zonder u zal niemand in het gehele land Egypte zijn hand of zijn voet opheffen. En Farao noemde Jozef Safenat-Paneach. (Dit betekent: redder der wereld)
Zo is Jozef verhoogd, van slaaf tot wat er staat aan het eind van dat gedeelte: En Jozef ging uit, (als heer) over het land Egypte. 

Hij voert nu Gods reddingsplan uit en niet alleen Egypte, maar de hele toenmalige wereld wordt gered van de hongerdood. Ook trouwt hij de heidense vrouw Asnat.

Ook Jezus is van 'slaaf' nu Heer - en de hele wereld kan Zijn redding aannemen. Hij brengt in deze tijd, nadat Zijn volk hem afwees (dit is de erfgenaam, laten we Hem doden!) een ander volk bijeen, wat Zijn naam draagt en Zijn vrouw mag worden.

**********************

Redding - ook van zijn eigen vlees en bloed

Dan komen de broers van Jozef weer in beeld. Door de hongersnood gedreven, komen ook zij naar Egypte toe om koren te kopen.
Wat zijn dat bijzondere hoofdstukken als je ziet dat de broers bij die onbekende onderkoning komen - die hen streng behandelt en beschuldigt van spionage... Maar ondertussen kan Jozef verstaan wat ze onderling bespreken; hij herkent hen en verbergt zijn emoties, speelt als het ware een dubbelrol en de broers hebben nog niets in de gaten. En dan is Jozef zo benieuwd hoe het in hun hart is. Zijn ze nog dezelfde harde kerels van vroeger? En hij test hen uit, door ze te vragen terug te komen met hun jongste broer Benjamin. Maar de broers zijn veranderd en ze springen nu zelfs openlijk voor elkaar in de bres!

En uiteindelijk maakt Jozef zich bekend! Hij kan het niet langer voor zich houden - stuurt iedereen weg en valt zijn broers om de hals. En de broers zijn bang! Jozef, onderkoning? Wat zal hij met hen doen, zij hebben hem immers verkocht...

De toekomstige bekendmaking

Je ziet hier een tafereel wat heen wijst naar een gebeurtenis die nog plaats zal vinden. Het is de grote ontknoping: de Here Jezus die Zich bekend maakt aan Zijn broeders, het volk Israël. Eindelijk weer verenigd met Zijn eigen vlees en bloed - waar Hij al die tijd vanaf hun afwijzing op heeft gewacht.
Zij zullen Hem herkennen als degene die zij hebben doorstoken. En de schrik zal hen om het hart slaan, zij bedrijven rouw staat er in Zacharia.
Wat een bijzonder ontroerend moment zullen we in de toekomst nog mee gaan maken!

-------------------------------

Laatst las ik een blogje over Jozef, waar de schrijver God niet anders kan zien dan iemand die voor z'n plezier een hongersnood naar de wereld stuurt en Jozef een moeilijke weg laat gaan, ook alleen omdat Hij daar plezier in zou hebben - En Jozef zelf? Die is voor hem een wraaknemende broer die daar een sinister genoegen in schept..
Maar Jozef is met een bijzonder doel' 'vooruit gestuurd' naar Egypte, heenwijzend naar de Grote Redder van de wereld. Als we dat onderkennen, worden onbegrijpelijke gebeurtenissen in een ander licht gesteld.

Ik wens jullie toe, ogen, die de diepere betekenis zien in dit verhaal. Dat we hierdoor net als Jozef, in ons leven geduldig leren wachten op de Heer en Zijn leiding mogen zien door moeilijkheden heen. Maar vooral dat jullie door Jozefs geschiedenis, de Here Jezus beter leren kennen en gaan liefhebben om wie Hij is...

De Geest, te koop?

Gisteren kwam ik in een folder als een lokkertje, deze kreet tegen: ´15% extra pinksterkorting op ALLES... snel, nog slechts twee dagen!´ Een typisch seculiere uitspraak en op zich niet vreemd. Veel mensen kennen Pinksteren alleen van de extra vrije dag en de Pinksterbloemen die zo rond deze tijd van het jaar bloeien. Pinksterkorting is dan het geluk wat je hebt als je een bepaalde aankoop doet en er maar liefst 15% minder voor hoeft te betalen. Een commerciële kreet om mensen in beweging te krijgen (deze twee dagen) hun slag te slaan. En het liefst wat groots, de korting heeft dan het meeste effect.

Wat Pinksteren echt inhoudt: de komst van de Heilige Geest, is de meeste mensen volledig onbekend. Wat dat betreft iets waar we wel meer reclame voor zouden mogen maken. En je zou denken dat er dan wel wat meer animo voor zou zijn. We krijgen namelijk geen 15% korting, nee, dit geschenk is gratis! Als we de Here Jezus aannemen is de Heilige Geest zelfs onze eerste gave. Gods welkomstgeschenk aan ons, zo zou je het kunnen noemen.
Moeten we dan maar gaan 'adverteren' met de Geest (om het even zo plat te zeggen) als een soort 'lokkertje' ... wat is de juiste manier? Moet je überhaupt met de Geest 'schermen'?

De Geest, door geloof

We lezen in Handelingen 2 hoe die bijzondere belofte aan de Joden - voor u en uw kinderen zegt Petrus, werd vervuld op die Pinksterdag 2000 jaar geleden. De aanwezige Joden zijn diep getroffen dat zij Jezus, zo kort geleden nog maar, hebben verworpen en vragen vertwijfeld aan Petrus: 'Wat moeten wij doen?' En Petrus die hen net met grote vrijmoedigheid het evangelie heeft gebracht, antwoordt: 'Bekeert u!' 
Hij zegt niet: 'Ontvang de Heilige Geest dan komt alles goed...' Dat zou je misschien verwachten als net de Heilige Geest is uitgestort.

Er staat iets anders: 'allen die zijn woord aanvaarden' (vers 41) werden gedoopt, en ontvingen de Heilige Geest... Dat woord is de hele toespraak waarin Petrus heeft uitgelegd dat Jezus toch de Messias was, niet meer dood is maar opgewekt en tot Christus is gemaakt door God zelf. En dat wat er nu gebeurt al voorzegd was in het Oude Testament. 

Hier krijgt dat volk Israël als het ware een laatste kans - het is hier nog steeds: eerst de Jood die het evangelie te horen krijgt. 

En ook voor ons heidenen: allen die verre waren en die Hij roept... wij die part noch deel hadden aan die prachtige belofte: de Messias van de Joden... als wij ons bekeren, zal Hij door geloof ook in ons hart komen wonen - door de Heilige Geest. 

Eén door de Geest

Wat een ander zo mooi aspect is: door de Geest zijn we (op het moment van geloof in de Heer) ook één gemaakt met alle andere gelovigen die er op aarde zijn. Het Pinksterfeest van toen, maakte namelijk van alle gelovigen die er al waren - de ongeveer 120 die na de hemelvaart samen wachtten in de bovenzaal - een éénheid! Allemaal verschillende mensen als leden van één lichaam met elkaar verbonden. Dat is de éénheid van de Geest die we - hoop ik! - sindsdien ook ervaren met misschien wel volslagen onbekende gelovigen. 
En die eerste dag van de Gemeente werden er al 3000 toegevoegd. Er was iets ontstaan waar elke keer een gelovige bij kwam. En allemaal samen delen zij het geloof in die ene Heer, door die ene Geest.

Wat moeten wij doen? 

Je zult er wel voor in beweging moeten komen... maar niet om er nog even voor te gaan werken. Iets wat je krijgt, kun je namelijk niet gaan verdienen. Dan is het geen gift meer! Maar zoals je naar de desbetreffende winkel zal moeten gaan om de 15% Pinksterkorting te ontvangen, zo moeten we tot God komen omdat we Zijn Zoon nodig hebben om gered te worden. Dan zullen we de Heilige Geest ontvangen. Christus Zelf komt in je wonen. Voor niets! Geen eigen werk, zoals bij de Pinksteractie je nog 85 % zult moeten betalen... en je daarvoor nog wel even aan het werk moet om dat bedrag te verdienen.

Dit was al duidelijk in het Oude Testament (en tot op de laatste bladzijde van de Bijbel wordt dit herhaald!) toen Jesaja schreef:  

'O, alle dorstigen komt tot de wateren en gij die geen geld hebt, 

komt koopt en eet, ja komt koopt zonder geld en zonder prijs. 

En Jezus Zelf vult dit aan in Johannes 7: we moeten bij Hém zijn voor dit levende water.

Gelukkig zijn wij niet afhankelijk van twee speciale dagen en ook hoeven we niet elke keer weer opnieuw te vragen of de Geest in ons hart wil komen - Hij IS er! De Trooster die ons niet meer zal verlaten!  

Paulus roept ons op om onszelf te beproeven: zijn we zeker dat Christus in ons is? Of niet? De Geest zal Christus verheerlijken en alles wat Christus zegt, zal Hij spreken...  Maar laat je vervullen met Hem, dan wordt Zijn vrucht zichtbaar.

En heb je er nog geen zekerheid over: vraag of de Heer je het levende water, Zijn Geest wil geven. Hij zal dat gebed zeker verhoren... 

Dan zien we samen uit naar Zijn komst!

En de Geest en de bruid zeggen: Kom! 

En die het hoort zegt: Kom! 

En wie dorst heeft kome 

en wie wil, 

neem het water des levens om niet.

Op 22; 17